Thủ tướng chỉ đạo tháo gỡ vướng mắc trong triển khai Nghị định 46/2026/NĐ-CP về thi hành Luật An toàn thực phẩm

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 08/CĐ-TTg ngày 3/2/2026 về việc tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức triển khai thực hiện Nghị định số 46/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật an toàn thực phẩm.

Công điện gửi Bộ trưởng các Bộ: Quốc phòng, Công an, Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương, Tài chính, Tư pháp, Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Tổng Giám đốc: Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Công điện nêu rõ: Để khẩn trương tháo gỡ ngay các khó khăn, vướng mắc trong kiểm tra thực phẩm, hàng hóa xuất, nhập khẩu, bảo đảm thông quan kịp thời, thông suốt, tuyệt đối không để tiếp tục ách tắc, gây khó khăn cho doanh nghiệp, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các đồng chí Bộ trưởng: Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phối hợp chặt chẽ, tập trung chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ sau:

Ban hành ngay các văn bản hướng dẫn thực hiện Nghị định số 46/2026/NĐ-CP về kiểm tra thực phẩm, hàng hóa xuất, nhập khẩu

1. Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương và các bộ, cơ quan liên quan khẩn trương chỉ đạo, ban hành ngay các văn bản hướng dẫn thực hiện Nghị định số 46/2026/NĐ-CP ngày 26 tháng 01 năm 2026 về kiểm tra thực phẩm, hàng hóa xuất, nhập khẩu theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, lĩnh vực được phân công quản lý; đồng thời chỉ đạo, đôn đốc các đơn vị, địa phương chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất, nhân lực, thiết bị để thực hiện, bảo đảm thông quan kịp thời, thông suốt theo quy định, không gây ách tắc, ùn ứ thực phẩm, hàng hóa xuất, nhập khẩu.

2. Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan khẩn trương rà soát kỹ các quy định tại Nghị định số 46/2026/NĐ-CP; tổng hợp tình hình thực hiện, những khó khăn, vướng mắc, báo cáo và kiến nghị, đề xuất cụ thể tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 01 năm 2026 ( vào ngày 04 tháng 02 năm 2026 ).

Thiết lập ngay đường dây nóng 24/7, sẵn sàng tiếp nhận, xử lý các vướng mắc phát sinh

3. Các Bộ: Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương thiết lập ngay đường dây nóng 24/7 và thông báo ngay trên các phương tiện truyền thông đại chúng về thông tin đường dây nóng; bố trí nhân lực trực thường xuyên để kịp thời giải đáp, làm rõ các vấn đề nổi lên, nhất là việc triển khai các quy định mới trong Nghị định số 46/2026/NĐ-CP và sẵn sàng tiếp nhận và xử lý các vướng mắc phát sinh.

4. Bộ Tài chính chỉ đạo Cục Hải quan yêu cầu hải quan cửa khẩu, bố trí lực lượng làm việc 24/7, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng tại cửa khẩu, khẩn trương giải tỏa tình trạng ách tắc, bảo đảm thông quan kịp thời thực phẩm, hàng hóa xuất, nhập khẩu; đảm bảo hệ thống thông quan điện tử hoạt động thông suốt trong thời gian cao điểm này.

5. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ đạo các cơ quan báo chí; phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam tăng cường thông tin, tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa của Nghị định số 46/2026/NĐ-CP và các chính sách mới trong quản lý an toàn thực phẩm; kịp thời phản ánh những vướng mắc để các cơ quan chức năng chủ động tháo gỡ.

6. Bộ Quốc phòng, Bộ Công an thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền về bảo đảm chủ quyền, an ninh, trật tự và phòng, chống các tiêu cực có thể xảy ra trong quá trình thực hiện các quy định pháp luật về an toàn thực phẩm trên địa bàn cả nước.

Khẩn trương giải tỏa ách tắc trong việc kiểm tra nhà nước tại một số cửa khẩu

7. Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương:

a) Thực hiện ngay việc giao nhiệm vụ cho cơ quan chức năng tại địa phương thực hiện kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm và chỉ định cơ sở kiểm nghiệm thực phẩm, bảo đảm có đủ cơ sở kiểm nghiệm phục vụ quản lý nhà nước theo quy định tại Nghị định số 46/2026/NĐ-CP.

b) Quyết định theo thẩm quyền việc áp dụng các biện pháp cần thiết hỗ trợ các doanh nghiệp thực hiện thủ tục kiểm tra nhà nước, thực hiện đầy đủ, kịp thời hoạt động kiểm tra, kiểm nghiệm đối với thực phẩm, hàng hóa xuất, nhập khẩu bị ách tắc, ùn ứ trên địa bàn, bảo đảm thông quan nhanh nhất.

c) Chỉ đạo các lực lượng chức năng tại cửa khẩu phối hợp chặt chẽ, bố trí làm việc 24/7, phân luồng giao thông hợp lý, ưu tiên khu vực tập kết riêng cho hàng nông sản tươi sống và thực phẩm thiết yếu để khẩn trương giải tỏa tình trạng ách tắc trong việc kiểm tra nhà nước tại một số cửa khẩu, bảo đảm thông quan kịp thời thực phẩm, hàng hóa xuất, nhập khẩu. Trường hợp hồ sơ đầy đủ theo cam kết, phải cho thông quan ngay; việc kiểm tra mẫu sẽ thực hiện song song hoặc hậu kiểm tại kho của doanh nghiệp.

8. Các Bộ, cơ quan, địa phương theo chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền được giao tập trung triển khai các biện pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức triển khai thực hiện kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm, hàng hoá xuất, nhập khẩu theo quy định tại Nghị định số 46/2026/NĐ-CP, bảo đảm kịp thời, hiệu quả, đồng thời không để xảy ra tiêu cực trong quá trình tổ chức thực hiện; kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền đối với những vấn đề vượt thẩm quyền.

9. Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ hằng ngày về tình hình thực hiện Nghị định số 46/2026/NĐ-CP về kiểm tra thực phẩm, hàng hóa xuất, nhập khẩu và kịp thời đề xuất, kiến nghị xử lý những vướng mắc phát sinh (nếu có).

Cấp bách có hướng dẫn việc kiểm tra thực phẩm nhập khẩu, bảo đảm khả thi, thông quan kịp thời, thông suốt 

Trước đó, Văn phòng Chính phủ đã ban hành Thông báo số 58/TB-VPCP truyền đạt kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long tại cuộc họp ngày 2/2/2026 về triển khai thực hiện Nghị định số 46/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật an toàn thực phẩm.

Tham dự cuộc họp có lãnh đạo các Bộ: Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Tư pháp, Tài chính, Văn phòng Chính phủ, đại diện lãnh đạo Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ.

Sau khi nghe báo cáo của Bộ Y tế, ý kiến phát biểu của các đại biểu dự họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long kết luận: Nghị định số 46/2026/NĐ-CP ngày 26/1/ 2026 được Chính phủ ban hành sau quá trình nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, đánh giá chính sách kỹ lưỡng, có sự đồng thuận rất cao của các bộ, ngành và với phương châm nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý an toàn thực phẩm, bảo đảm tốt nhất sức khỏe người dân.

Nội dung Nghị định đáp ứng yêu cầu quản lý, trong đó đã quy định rõ về nội dung cũng như về trình tự, thủ tục thực hiện.

Các bộ, cơ quan liên quan, UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cần nghiên cứu kỹ các quy định của Nghị định, nhất là những quy định mới, quán triệt và thực hiện nghiêm túc, đầy đủ, có hiệu quả trong lĩnh vực, phạm vi, địa bàn quản lý.

Trong những ngày đầu triển khai thực hiện Nghị định, đã xuất hiện vướng mắc trong tổ chức thực thi các quy định mới về kiểm tra nhà nước đối với một số nông sản, thực phẩm tươi sống nhập khẩu.

Theo Thông báo 58/TB-VPCP, Phó Thủ tướng Chính phủ ghi nhận, đánh giá cao các Bộ: Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương, Tài chính, Văn phòng Chính phủ và các địa phương đã chủ động phối hợp chặt chẽ, làm việc xuyên ngày nghỉ, có biện pháp xử lý phù hợp, tháo gỡ kịp thời vướng mắc và đến nay đã căn bản giải tỏa được tình trạng ách tắc trong việc kiểm tra nhà nước tại một số cửa khẩu, bảo đảm thông quan các loại nông sản thực phẩm tươi sống nhập khẩu.

Nhiệm vụ và yêu cầu cấp bách đặt ra là phải có hướng dẫn, tổ chức thực hiện việc kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu theo quy định tại Nghị định 46/2026/NĐ-CP bảo đảm khả thi, thông quan hàng hóa kịp thời, thông suốt, tuyệt đối không để ách tắc.

Trên cơ sở dự thảo văn bản hướng dẫn thực hiện Nghị định 46/2026/NĐ-CP về kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu do Bộ Y tế chuẩn bị, các Bộ: Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương, Tài chính, Tư pháp, Khoa học và Công nghệ tham gia trực tiếp, có ý kiến cụ thể để Bộ Y tế hoàn chỉnh, ban hành ngay trong ngày 2/2/2026.

Đồng thời, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương và các bộ, ngành liên quan rà soát, có văn bản hướng dẫn riêng về một số nội dung đặc thù thực hiện kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu thuộc lĩnh vực được phân công quản lý, ban hành trong ngày 2/2/2026.

Ngay trong chiều 2/2/2026, các Bộ: Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương đồng chủ trì Hội nghị trực tiếp và trực tuyến với các bộ, ngành, địa phương về hướng dẫn triển khai Nghị định, lưu ý giải đáp, làm rõ các vấn đề nổi lên, nhất là việc triển khai các quy định mới, xử lý ngay các vướng mắc, bảo đảm thực hiện đồng bộ, hiệu quả Nghị định; có đường dây nóng, bố trí nhân lực trực thường xuyên, sẵn sàng tiếp nhận và xử lý kịp thời các vướng mắc có thể phát sinh.

Bộ Y tế tổng hợp và báo cáo Chính phủ tại Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 01/2026 về tình hình và việc xử lý các vướng mắc trong triển khai thực hiện Nghị định số 46/2026/NĐ-CP và đề xuất các giải pháp cụ thể.

Phó Thủ tướng Chính phủ đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện ngay việc giao nhiệm vụ kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm theo quy định tại khoản 1 Điều 20 và chỉ định cơ sở kiểm nghiệm thực phẩm, bảo đảm có đủ cơ sở kiểm nghiệm phục vụ quản lý nhà nước theo quy định tại Điều 51 Nghị định 46/2026/NĐ-CP.

Các Bộ: Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương, Tài chính tiếp tục bám sát tình hình triển khai thực hiện Nghị định số 46/2026/NĐ-CP; tổ chức rà soát, trường hợp cần thiết sửa đổi, bổ sung, ban hành mới các Thông tư hướng dẫn theo trình tự thủ tục rút gọn, bảo đảm thực hiện đúng, có hiệu quả Nghị định số 46/2026/NĐ-CP, hoàn thành trước ngày 5/2/2026. Bộ Y tế tổng hợp, báo cáo kiến nghị, đề xuất Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ khi có vấn đề vượt thẩm quyền.

Tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thông quan đối với mặt hàng thực phẩm nhập khẩu

Ngày 4/2, Cục Hải quan (Bộ Tài chính) đã ban hành công văn hỏa tốc yêu cầu các đơn vị trong toàn ngành triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thông quan đối với mặt hàng thực phẩm nhập khẩu. Mục tiêu là bảo đảm chuỗi cung ứng không bị gián đoạn, đồng thời hạn chế tối đa tình trạng ùn ứ hàng hóa tại các cửa khẩu và cảng biển.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện số 08, Cục Hải quan yêu cầu các chi cục hải quan khu vực bố trí lãnh đạo và công chức trực 24/7 để kịp thời giải quyết thủ tục hải quan trong giai đoạn cao điểm, nhất là đối với các mặt hàng thiết yếu phục vụ nhu cầu tiêu dùng của người dân.

Đồng thời, các đơn vị hải quan được yêu cầu ưu tiên xử lý nhanh các lô hàng thực phẩm nhập khẩu, bảo đảm hồ sơ đầy đủ theo quy định và tuân thủ đúng hướng dẫn của các bộ chuyên ngành liên quan. 

Cục Hải quan nhấn mạnh yêu cầu chủ động tháo gỡ khó khăn, không để phát sinh tình trạng chậm trễ kéo dài, gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh vướng mắc vượt thẩm quyền, các chi cục phải báo cáo ngay về Cục Hải quan, thông qua Ban Giám sát quản lý, để được hướng dẫn và xử lý kịp thời. 

Riêng đối với số liệu về thực phẩm tồn đọng tại cảng chưa hoàn tất thủ tục hoặc chưa được thông quan, các đơn vị phải tổng hợp, báo cáo định kỳ trước 8h và 13h30 hằng ngày.

Cụ thể, các báo cáo được phân loại theo 3 nhóm hàng quy định tại các phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 46/2026 của Chính phủ. Việc phân loại nhằm phục vụ công tác theo dõi, đánh giá và đề xuất phương án xử lý phù hợp với từng nhóm hàng.

Bên cạnh đó, đối với các lô hàng đã đăng ký tờ khai nhưng chưa được thông quan, hoặc hàng đã đến cửa khẩu nhưng doanh nghiệp chưa đăng ký tờ khai, các chi cục hải quan cũng phải rà soát, thống kê đầy đủ. Trên cơ sở đó, các đơn vị chủ động xây dựng phương án xử lý, hạn chế tối đa nguy cơ ùn ứ hàng hóa kéo dài tại cửa khẩu.

Song song với công tác nghiệp vụ, Ban Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan được giao bố trí cán bộ trực, bảo đảm hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hoạt động thông suốt trong suốt thời gian cao điểm. Cục Hải quan yêu cầu tuyệt đối không để xảy ra sự cố kỹ thuật làm gián đoạn quá trình thông quan hàng hóa.

Cục Hải quan cũng yêu cầu các đơn vị quán triệt nghiêm túc đến từng cán bộ, công chức trong toàn ngành để tổ chức thực hiện hiệu quả các chỉ đạo nêu trên, qua đó góp phần ổn định thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp và bảo đảm nguồn cung thực phẩm cho nền kinh tế./.