Đề xuất quy định về lực lượng phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả trong tình trạng khẩn cấp

Tại dự thảo Nghị định Quy định chi tiết một số điều của Luật Tình trạng khẩn cấp, Bộ Quốc phòng đề xuất quy định về lực lượng phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả trong tình trạng khẩn cấp.

Lực lượng nòng cốt phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả trong tình trạng khẩn cấp

Cụ thể, tại Điều 8 dự thảo, Bộ Quốc phòng đề xuất lực lượng nòng cốt như sau:

1. Bộ đội chủ lực, Bộ đội địa phương, Dân quân tự vệ; Trung tâm Ứng phó khẩn cấp miền Bắc, Trung tâm Ứng phó khẩn cấp miền miền Trung, Trung tâm Ứng phó khẩn cấp miền miền Nam thuộc Bộ Quốc phòng.

2. Công an nhân dân, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở.

3. Lực lượng chuyên ngành tìm kiếm, cứu nạn hàng không, hàng hải, thủy nội địa thuộc Bộ Xây dựng.

4. Lực lượng chuyên ngành về khí tượng, thủy văn, biến đổi khí hậu, tai biến địa chất, quản lý đê điều, thủy lợi; lực lượng kiểm lâm; lực lượng làm nhiệm vụ kiểm dịch động, thực vật; lực lượng kiểm ngư thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

5. Lực lượng y tế; lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai; các trung tâm, trạm tìm kiếm cứu nạn và các lực lượng chuyên trách có chức năng, nhiệm vụ phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thảm họa do bộ, ngành trung ương và địa phương quản lý.

Đội ứng phó khẩn cấp

Tại Điều 9, Bộ Quốc phòng đề xuất Đội ứng phó khẩn cấp gồm: 

1. Đội ứng phó khẩn cấp được thành lập từ lực lượng nòng cốt, hoạt động theo chế độ chuyên trách hoặc kiêm nhiệm, được tổ chức đào tạo, huấn luyện, diễn tập ứng phó, khắc phục hậu quả trong tình trạng khẩn cấp.

2. Số lượng, thành phần Đội ứng phó khẩn cấp do Bộ trưởng các bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thành lập theo mức độ, quy mô và loại hình tình trạng khẩn cấp; Đội ứng phó khẩn cấp tự giải thể khi Chủ tịch nước công bố Lệnh bãi bỏ tình trạng khẩn cấp.

3. Nhiệm vụ của Đội ứng phó khẩn cấp

a) Tổ chức đào tạo, huấn luyện, diễn tập ứng phó, khắc phục hậu quả trong tình trạng khẩn cấp theo kế hoạch của cấp có thẩm quyền;

b) Thu thập thông tin sự cố, thảm họa trên địa bàn được phân công; kịp thời phát hiện, thông báo đến cấp có thẩm quyền; sẵn sàng cơ động lực lượng, phương tiện để ứng phó, khắc phục hậu quả và ngăn chặn thảm họa lan rộng; sơ cứu, cấp cứu ban đầu, hỗ trợ y tế khẩn cấp cho người bị thương;

c) Phối hợp với các lực lượng khác triển khai thi hành Lệnh ban bố tình trạng khẩn cấp và thực hiện các nhiệm vụ khác theo sự chỉ đạo, chỉ huy, điều hành của cấp có thẩm quyền.

Đội công tác tuyên truyền đặc biệt

Tại Điều 10 dự thảo, Bộ Quốc phòng đề xuất quy định về Đội công tác tuyên truyền đặc biệt như sau:

1. Đội công tác tuyên truyền đặc biệt được thành lập lâm thời từ lực lượng nòng cốt trong tình trạng khẩn cấp để thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền, vận động, hướng dẫn người dân tuân thủ việc thi hành Lệnh ban bố tình trạng khẩn cấp, thông tin chính xác, chống tin giả, góp phần ổn định xã hội.

2. Căn cứ tình hình thực tế, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thành lập Đội công tác tuyên truyền đặc biệt từ lực lượng thuộc quyền; Đội công tác tuyên truyền đặc biệt tự giải thể khi Chủ tịch nước công bố Lệnh bãi bỏ tình trạng khẩn cấp.

3. Nhiệm vụ của Đội công tác tuyên truyền đặc biệt

a) Tuyên truyền, vận động, hướng dẫn người dân tuân thủ Lệnh ban bố tình trạng khẩn cấp; các biện pháp áp dụng của cấp có thẩm quyền tại địa bàn được đặt trong tình trạng khẩn cấp;

b) Nắm tình hình trên địa bàn được đặt trong tình trạng khẩn cấp, thông tin chính xác sự chỉ đạo, chỉ huy, điều hành của cấp có thẩm quyền đến người dân;

c) Phối hợp với các lực lượng khác triển khai thi hành Lệnh ban bố tình trạng khẩn cấp và thực hiện các nhiệm vụ khác theo sự chỉ đạo, chỉ huy, điều hành của cấp có thẩm quyền;

d) Phối hợp với các cơ quan thông tin, truyền thông và chính quyền địa phương để cung cấp các thông tin chính thống, kịp thời, chính xác cho Nhân dân; định hướng dư luận, đấu tranh phản bác các thông tin sai sự thật, xuyên tạc gây hoang mang trong dư luận xã hội;

đ) Vận động Nhân dân chấp hành việc sơ tán, giãn cách, phong tỏa, cứu trợ, khắc phục hậu quả trong tình trạng khẩn cấp; tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng phòng chống, ứng phó, tự bảo vệ cho Nhân dân trước thảm họa.

Đội tuần tra đặc biệt

Tại Điều 11 dự thảo, Bộ Quốc phòng đề xuất quy định về Đội tuần tra đặc biệt như sau:

1. Đội tuần tra đặc biệt được thành lập lâm thời từ lực lượng nòng cốt, hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm trong tình trạng khẩn cấp.

2. Căn cứ tình hình thực tế, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an và Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thành lập Đội tuần tra đặc biệt từ lực lượng thuộc quyền; Đội tuần tra đặc biệt tự giải thể khi Chủ tịch nước công bố Lệnh bãi bỏ tình trạng khẩn cấp.

3. Đội tuần tra đặc biệt có nhiệm vụ tuần tra, kiểm tra, kiểm soát, xử lý hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến việc chấp hành các biện pháp được áp dụng tại địa bàn được ban bố tình trạng khẩn cấp.

Lực lượng rộng rãi ứng phó tình trạng khẩn cấp

Theo Điều 12, lực lượng rộng rãi ứng phó tình trạng khẩn cấp gồm: 

1. Lực lượng rộng rãi là lực lượng được hình thành từ sự tham gia tự nguyện hoặc theo yêu cầu huy động của cơ quan có thẩm quyền đối với công dân, tổ chức nhằm thực hiện các nhiệm vụ để ứng phó, khắc phục hậu quả trong tình trạng khẩn cấp.

2. Thành phần của lực lượng rộng rãi

a) Công dân cư trú hợp pháp tại địa bàn được đặt trong tình trạng khẩn cấp;

b) Thành viên các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp;

c) Người lao động trong các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp;

d) Tình nguyện viên, cá nhân có chuyên môn, kỹ năng phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ;

đ) Các tổ chức, cá nhân khác được huy động theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

3. Nhiệm vụ của lực lượng rộng rãi

a) Tham gia cứu nạn, sơ tán Nhân dân, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của nhà nước và Nhân dân tại địa bàn được đặt trong tình trạng khẩn cấp;

b) Tham gia ứng phó, khắc phục hậu quả thảm họa tại địa bàn được đặt trong tình trạng khẩn cấp;

c) Tham gia bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội tại địa bàn được đặt trong tình trạng khẩn cấp;

d) Hỗ trợ cung ứng hậu cần, y tế, lương thực, nhu yếu phẩm và các hoạt động thiết yếu khác;

đ) Thực hiện các nhiệm vụ khác theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

4. Tổ chức lực lượng rộng rãi

a) Việc huy động lực lượng rộng rãi do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định theo quy định của pháp luật và phải phù hợp với tình hình thực tế, không làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống, sản xuất của Nhân dân;

b) Quyết định huy động phải xác định rõ phạm vi, đối tượng, nhiệm vụ, thời gian và chế độ, chính sách áp dụng;

c) Công dân có trách nhiệm chấp hành quyết định huy động, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác;

d) Lực lượng rộng rãi có thể được tổ chức theo tổ, đội, nhóm.

5. Quản lý, chỉ huy, sử dụng lực lượng rộng rãi

a) Lực lượng rộng rãi do chính quyền địa phương trực tiếp quản lý, chỉ huy, sử dụng; việc quản lý, chỉ huy, sử dụng lực lượng rộng rãi phải bảo đảm đúng mục đích, đúng nhiệm vụ, an toàn, hiệu quả;

b) Không được sử dụng lực lượng rộng rãi vào các hoạt động trái pháp luật hoặc ngoài địa bàn được đặt trong tình trạng khẩn cấp;

c) Khi Chủ tịch nước công bố Lệnh bãi bỏ tình trạng khẩn cấp, lực lượng rộng rãi được giải thể hoặc chuyển sang trạng thái sẵn sàng theo quy định.

6. Quyền và nghĩa vụ của người tham gia lực lượng rộng rãi

a) Được bảo đảm an toàn, được cung cấp đầy đủ thông tin, hướng dẫn cầnthiết để thực hiện nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp;

b) Được hưởng chế độ, chính sách theo quy định của pháp luật;

c) Có nghĩa vụ chấp hành mệnh lệnh, chỉ đạo, chỉ huy, điều hành của người có thẩm quyền; tuân thủ quy định về an toàn, kỷ luật trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp.