Đề nghị ban hành văn bản thành lập và thống nhất toàn quốc thôn, tổ dân phố

Đề nghị ban hành văn bản thành lập và thống nhất toàn quốc thôn, tổ dân phố: Dưới xã là thôn, dưới phường là tổ dân phố

Bộ Nội vụ vừa ban hành văn bản số 12671/BNV-CQĐP trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Tuyên Quang, trong đó có nội dung cử tri đề nghị thành lập và thống nhất toàn quốc thôn, tổ dân phố.

Cụ thể, Bộ Nội vụ nhận được kiến nghị của cử tri tỉnh Tuyên Quang do Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội chuyển đến. Trong đó cử tri đề nghị ban hành văn bản thành lập và thống nhất toàn quốc thôn, tổ dân phố: Dưới xã là thôn, dưới phường là tổ dân phố".

Đang nghiên cứu xây dựng dự thảo Nghị định về tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố 

Trả lời cử tri, Bộ Nội vụ cho biết: Thực hiện Kết luận số 186-KL/TW ngày 29/8/2025 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về tình hình, kết quả hoạt động của bộ máy hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp, trong đó có nội dung "khẩn trương ban hành quy định về tiêu chí và trình tự, thủ tục sắp xếp thôn, tổ dân phố".

Ngày 31/8/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 268/NQ-CP về tình hình triển khai thực hiện và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Trong nghị quyết này, Chính phủ giao Bộ Nội vụ chủ trì và phối hợp với các bộ, ngành liên quan, các địa phương xây dựng trình Chính phủ ban hành quy định về tiêu chí và trình tự sắp xếp thôn, tổ dân phố.

Đồng thời hướng dẫn việc bố trí, sắp xếp người hoạt động không chuyên trách để các địa phương tổ chức thực hiện.

Hiện nay, Bộ Nội vụ đang nghiên cứu xây dựng dự thảo Nghị định về tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố và một số chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách để trình Chính phủ xem xét, quyết định.

Bộ Nội vụ ghi nhận kiến nghị của cử tri tỉnh Tuyên Quang để báo cáo cấp có thẩm quyền trong quá trình xây dựng, trình ban hành Nghị định này.

* Trước đó, Bộ Nội vụ đã ban hành văn bản 5607/BNV-VP phúc đáp đề nghị của Sở Nội vụ tỉnh Đắk Lắk hướng dẫn một số khó khăn, vướng mắc trong thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Trong đó có nội dung về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố.

Hướng dẫn của Bộ Nội vụ không chỉ giải đáp riêng tỉnh Đắk Lắk mà còn là vấn đề được nhiều tỉnh, thành phố quan tâm trong quá trình vận hành mô hình mới.

Cụ thể, về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố, Sở Nội vụ tỉnh Đắk Lắk phản ánh: Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính của các xã, phường, có một số thôn, khu phố không còn đủ số hộ dân của một thôn/ khu phố do có sự điều chỉnh địa giới hành chính.

Như vậy, trình tự, thủ tục xây dựng Đề án ghép cụm dân cư vào thôn, tổ dân phố hiện có thực hiện thế nào? Theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương ngày 16/6/2025 thì thẩm quyền thành lập, tổ chức lại giải thể, đặt tên, đổi tên thôn thuộc thẩm quyền của HĐND cấp xã, tuy nhiên đến nay Bộ Nội vụ chưa ban hành, sửa đổi, bổ sung các Thông tư hướng dẫn về tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố cho phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp?

Bên cạnh đó, các Trưởng thôn, buôn, tổ dân phố, khu phố đến nay đã hết thời gian giữ nhiệm kỳ, Sở Nội vụ tỉnh Đắk Lắk đề nghị Bộ Nội vụ có văn bản để địa phương triển khai thực hiện.

Về nội dung này, Bộ Nội vụ có ý kiến như sau: Luật Tổ chức chính quyền địa phương đã quy định thẩm quyền thành lập, tổ chức lại, giải thể, đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố của HĐND cấp xã.

Đồng thời, để triển khai thực hiện tổ chức hoạt động của thôn, tổ dân phố trong bối cảnh sắp xếp đơn vị hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Bộ Nội vụ đã có văn bản số 4168/BNV-CQĐP ngày 23/6/2025, trong đó Bộ Nội vụ đã hướng dẫn xác định loại hình tổ chức cộng đồng dân cư tại đơn vị hành chính cấp xã (mới), việc chuyển đổi thôn thành tổ dân phố hoặc tổ dân phố thành thôn và việc đổi tên thôn, tổ dân phố do trùng tên.

Hiện nay, Bộ Nội vụ cũng đang xây dựng dự thảo Nghị định về tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố, trong đó có quy định về chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách, trình Chính phủ xem xét ban hành.

Về các nội dung liên quan đến quy trình bầu cử trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố được quy định tại Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở và Nghị định số 59/2023/NĐ-CP ngày 14/8/2023 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Theo Bộ Nội vụ, các quy định này đang có hiệu lực thi hành và vẫn còn phù hợp khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.