Quản lý đơn vị sự nghiệp: Thẩm quyền, trách nhiệm của Chính phủ, Thủ tướng, Bộ trưởng

Chính phủ ban hành Nghị định số 299/2026/NĐ-CP ngày 28/7/2026 quy định tổ chức đơn vị sự nghiệp công lập. Trong đó, Chính phủ quy định cụ thể thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng bộ quản lý ngành, lĩnh vực, Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ đối với đơn vị sự nghiệp.

Nghị định số 299/2026/NĐ-CP ngày 28/7/2026 quy định tổ chức đơn vị sự nghiệp công lập gồm 4 chương, 31 điều quy định về thành lập, tổ chức lại, giải thể, chuyển giao, phân loại, xếp hạng và tự chủ về tổ chức bộ máy của đơn vị sự nghiệp công lập.

Thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đối với đơn vị sự nghiệp

Điều 21 quy định thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ như sau:

1. Chính phủ quyết định thành lập, tổ chức lại, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập được quy định tại Nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của bộ và đơn vị sự nghiệp công lập thuộc thẩm quyền quyết định của Chính phủ theo quy định của luật chuyên ngành.

2. Thủ tướng Chính phủ

a) Phê duyệt phương án phát triển mạng lưới các đơn vị sự nghiệp công lập theo ngành, lĩnh vực;

b) Quyết định thành lập, tổ chức lại, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập thuộc thẩm quyền quyết định của Thủ tướng Chính phủ theo quy định của luật chuyên ngành;

c) Quyết định việc chuyển giao đơn vị sự nghiệp công lập giữa các bộ (trừ các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc cơ cấu tổ chức của bộ); giữa bộ với Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và giữa các Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Thẩm quyền và trách nhiệm của Bộ trưởng bộ quản lý ngành, lĩnh vực đối với đơn vị sự nghiệp

Điều 22 quy định về thẩm quyền và trách nhiệm của Bộ trưởng bộ quản lý ngành, lĩnh vực như sau:

1. Trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt phương án phát triển mạng lưới các đơn vị sự nghiệp công lập theo ngành, lĩnh vực và tổ chức thực hiện khi được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

2. Ban hành tiêu chí, điều kiện thành lập, tổ chức lại, giải thể các đơn vị sự nghiệp công lập theo ngành, lĩnh vực theo thẩm quyền (trừ trườnghợp đã được quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật có giá trị pháp lý cao hơn).

3. Hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của đơn vị sự nghiệp công lập thuộc ngành, lĩnh vực ở địa phương theo quy định của pháp luật chuyên ngành.

4. Chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ xác định cụ thể danh mục dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu trong danh mục dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước thuộc ngành, lĩnh vực trình Thủ tướng Chính phủ ban hành theo quy định của pháp luật về cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập.

Thẩm quyền và trách nhiệm của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ

Điều 23 quy định thẩm quyền và trách nhiệm của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ như sau:

1. Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ quyết định thành lập, tổ chức lại, giải thể các đơn vị sự nghiệp công lập quy định tại khoản 1 Điều 2 Nghị định này (trừ các đơn vị thuộc thẩm quyền quyết định thành lập của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ trưởng bộ quản lý ngành, lĩnh vực theo quy định của luật chuyên ngành).

2. Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý theo quy định của pháp luật (trừ trường hợp luật chuyên ngành có quy định khác). 

Đối với các đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư, đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên, cơ cấu tổ chức của các đơn vị này được xác định trong đề án tự chủ được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

3. Phê duyệt đề án tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý và hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện theo đề án được phê duyệt.

4. Chỉ đạo tổ chức thực hiện và quyết định phân loại, xếp hạng đối với các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý theo quy định tại Nghị định này trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ cung cấp dịch vụ sự nghiệp công của đơn vị và hướng dẫn của các bộ quản lý ngành, lĩnh vực. 

Đối với đơn vị sự nghiệp công lập đa ngành, đa lĩnh vực, nguyên tắc xếp hạng thực hiện theo thứ hạng xếp hạng cao nhất trong số các ngành, lĩnh vực dịch vụ sự nghiệp công do đơn vị cung cấp.

5. Quyết định việc chuyển giao đơn vị sự nghiệp công lập giữa các tổ chức,đơn vị thuộc bộ.

Thẩm quyền của Bộ trưởng Bộ Tài chính (Điều 24)

Phối hợp với bộ quản lý ngành, lĩnh vực xác định cụ thể danh mục dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu trong danh mục dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước thuộc ngành, lĩnh vực trình Thủ tướng Chính phủ ban hành theo quy định của pháp luật về cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập.

Thẩm quyền và trách nhiệm của Bộ trưởng Bộ Nội vụ (Điều 25)

1. Trình Chính phủ quy định về tổ chức đơn vị sự nghiệp công lập.

2. Phối hợp với bộ quản lý ngành, lĩnh vực xác định cụ thể danh mục dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu trong danh mục dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước thuộc ngành, lĩnh vực trình Thủ tướng Chính phủ ban hành theo quy định của pháp luật về cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập.

3. Tổng hợp, báo cáo về tổ chức của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định.