Rà soát kỹ việc sắp xếp bộ máy, tinh giản biên chế, sắp xếp đơn vị sự nghiệp, đánh giá thực chất hiệu quả vận hành

Đánh giá toàn diện, khách quan kết quả 1 năm triển khai sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp

Ngày 15/5, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà chủ trì cuộc họp về xây dựng Đề án sơ kết 1 năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp.

Tham dự cuộc họp có đồng chí Nguyễn Thị Tuyến, Phó Bí thư Đảng ủy Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long cùng đại diện lãnh đạo các vụ, cục thuộc Văn phòng Chính phủ, Bộ Nội vụ và các cơ quan tham mưu, giúp việc của Đảng ủy Chính phủ.

Trước đó, chiều 14/5, Ban Chỉ đạo Trung ương về sơ kết 1 năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp đã tổ chức phiên họp lần thứ nhất, thống nhất kế hoạch hoạt động, quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ thành viên và nội dung dự thảo báo cáo sơ kết.

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, Chính phủ đã ban hành Kế hoạch tổ chức sơ kết 1 năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp (Quyết định số 706/QĐ-TTg ngày 21/4/2026).

Theo Phó Thủ tướng, việc sơ kết nhằm đánh giá toàn diện, khách quan kết quả 1 năm triển khai sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trên phạm vi cả nước; làm rõ những kết quả nổi bật, các mô hình hiệu quả, những khó khăn, vướng mắc, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm trong quá trình triển khai.

Trên cơ sở đó, các bộ, ngành, địa phương sẽ đề xuất các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm cho giai đoạn 2026-2030 nhằm tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đặc biệt ở cấp xã, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Để phục vụ công tác sơ kết, Phó Thủ tướng yêu cầu xây dựng báo cáo trung tâm phản ánh toàn diện việc vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp, trên cơ sở tích hợp báo cáo của các bộ, ngành, địa phương và đề cương của Ban Chỉ đạo Trung ương.

Bộ Nội vụ được giao xây dựng đề cương báo cáo trung tâm. Bên cạnh đó, các bộ cũng được giao thực hiện các báo cáo chuyên đề quan trọng như phân cấp, phân quyền; cải cách thủ tục hành chính và hoạt động của trung tâm phục vụ hành chính công; chuyển đổi số, khoa học công nghệ; cơ sở vật chất, tài chính, trụ sở và tình hình sắp xếp tài sản công dôi dư.

Nhấn mạnh yêu cầu về tiến độ, Phó Thủ tướng cho biết thời gian triển khai không còn nhiều, do đó các cơ quan phải vừa thực hiện, vừa cập nhật số liệu; nội dung nào còn thiếu phải bổ sung ngay để bảo đảm tiến độ chung. 

Bộ Nội vụ khẩn trương ban hành văn bản đôn đốc các bộ, ngành, địa phương triển khai thực hiện.

Rà soát kỹ việc sắp xếp tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế, sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập

Tại cuộc họp, Phó Thủ tướng cũng yêu cầu rà soát kỹ việc sắp xếp tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế, sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập và đánh giá thực chất hiệu quả vận hành sau sắp xếp.

Theo Bộ Nội vụ, nhiều bộ đã triển khai tích cực việc sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập, trong đó có Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công Thương và Bộ Tài chính. Tuy nhiên, tiến độ ở một số lĩnh vực như giáo dục và đào tạo, vẫn còn chậm.

Phó Thủ tướng yêu cầu các việc sơ kết phải phản ánh đúng thực trạng, làm rõ kết quả sắp xếp tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; việc thực hiện chính sách đối với cán bộ dôi dư; đồng thời đánh giá hiệu quả vận hành của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sau 1 năm triển khai.

Phó Thủ tướng cũng đề nghị thành lập tổ công tác để đôn đốc, tổng hợp, hoàn thiện các báo cáo và thống kê số liệu phục vụ công tác sơ kết.

Sơ kết 1 năm sắp xếp đơn vị hành chính, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp

Trước đó, ngày 21/4/2026, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã ký Quyết định số 706/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch tổ chức sơ kết 01 năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và hoạt động của chính quyền địa phương 02 cấp.

Mục đích nhằm tổ chức sơ kết, đánh giá toàn diện, khách quan kết quả 01 năm triển khai thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và hoạt động của chính quyền địa phương 02 cấp trên phạm vi cả nước; làm rõ những kết quả nổi bật, điển hình, cơ bản đã đạt được, chỉ ra những hạn chế, khó khăn, vướng mắc chủ yếu, nguyên nhân chủ quan, khách quan và những bài học kinh nghiệm sâu sắc.

Trên cơ sở đó, đề xuất các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm của giai đoạn 2026 - 2030 để tiếp tục hoàn thiện chính quyền địa phương 02 cấp, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước ở địa phương, đặc biệt là cấp xã, đáp ứng tốt hơn nữa yêu cầu phát triển của từng địa phương và của cả nước trong giai đoạn mới.

Theo Kế hoạch, các bộ ngành, địa phương sẽ tổ chức sơ kết và báo cáo đánh giá toàn diện về: Công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành; kết quả sau 01 năm vận hành chính quyền địa phương 02 cấp; bài học kinh nghiệm, cách làm hay cần nhân rộng; giải pháp, phương hướng giai đoạn 2026 - 2030 và kiến nghị.

Trong đó, Kế hoạch lưu ý cần tổ chức sơ kết một số nội dung trọng tâm sau:

Về công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, tổ chức thực hiện, các bộ ngành, địa phương cần đánh giá việc quán triệt, nâng cao nhận thức trong toàn hệ thống chính trị và định hướng dư luận xã hội đối với việc sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành chính quyền địa phương 02 cấp; việc ban hành các văn bản để lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của Đảng và Nhà nước liên quan đến công tác sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và vận hành chính quyền địa phương 02 cấp. 

Đặc biệt là công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, ban hành văn bản quy phạm pháp luật và tổ chức triển khai thực hiện của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ và các địa phương; vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu; cơ chế phối hợp giữa các cấp, các ngành trong tổ chức thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và vận hành chính quyền địa phương 02 cấp.

Về thực hiện chức năng, nhiệm vụ và phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền, rà soát, đánh giá việc phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương cấp tỉnh và cấp xã khi tổ chức mô hình chính quyền địa phương 02 cấp theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương; đánh giá tính khả thi các nhiệm vụ, thẩm quyền thuộc ngành, lĩnh vực quản lý của các bộ, cơ quan ngang bộ đã phân cấp, phân quyền từ trung ương xuống địa phương; những vướng mắc, khó khăn khi thực hiện các nhiệm vụ, thẩm quyền được phân cấp, phân quyền từ trung ương đề nghị tiếp tục tháo gỡ, ban hành văn bản hướng dẫn; đánh giá nhiệm vụ, nội dung cấp tỉnh phân cấp, ủy quyền cho cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp xã gắn với cải cách thủ tục hành chính.

Về tổ chức bộ máy và nhân sự, đánh giá tình hình, kết quả sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc thẩm quyền quản lý của các bộ, ngành, địa phương, đặc biệt là việc điều chỉnh các đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện chức năng cung ứng dịch vụ công (như Ban Quản lý, các Trung tâm,...); việc kiện toàn cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, cấp xã và Trung tâm phục vụ hành chính công các cấp. 

Trong đó, chú trọng đánh giá mức độ hiệu quả hoạt động, sự phù hợp trong quy định về chức năng, nhiệm vụ sau khi sắp xếp; những khó khăn, vướng mắc và giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức này.

Đánh giá tổng thể việc bố trí, sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức sau sáp nhập đơn vị sự nghiệp, sắp xếp đơn vị hành chính các cấp, đặc biệt là hiệu quả sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tại cấp xã sau sắp xếp, trọng tâm là đánh giá mức độ phù hợp giữa vị trí việc làm với trình độ, năng lực của cán bộ, công chức, viên chức, những khó khăn, vướng mắc và giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đội ngũ này trong quá trình vận hành chính quyền địa phương 02 cấp; đánh giá tình hình bố trí, sử dụng người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã làm nhiệm vụ hỗ trợ cho hoạt động của hệ thống chính trị tại đơn vị hành chính cấp xã mới từ ngày 1/7/2025 đến nay.

Đánh giá mức độ hiệu lực, hiệu quả vận hành của tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong thực hiện chức năng quản trị, kiến tạo phát triển và phục vụ Nhân dân, nhất là trong việc cung ứng dịch vụ công; trong đó làm rõ mức độ thông suốt, liên thông trong xử lý công việc giữa các cấp, các cơ quan; chất lượng, tiến độ giải quyết thủ tục hành chính; mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp; khả năng thích ứng của bộ máy và đội ngũ sau sắp xếp; những vấn đề đặt ra cần tiếp tục hoàn thiện để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương.

Về thủ tục hành chính, đánh giá việc triển khai Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, việc kết nối cơ sở dữ liệu quốc gia, VNeID, thanh toán điện tử; tỷ lệ cấu hình thủ tục hành chính, mức độ liên thông, hoạt động của Cổng Dịch vụ công quốc gia. Tình hình tiếp nhận và giải quyết hồ sơ thủ tục hành chính theo các mức độ và kết quả đánh giá mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp trong việc thực hiện thủ tục hành chính và cung ứng dịch vụ công; đề xuất nhiệm vụ, giải pháp trong thời gian tới.

Về bảo đảm nguồn lực tài chính hoạt động của chính quyền cấp xã, cụ thể:

Đối với phân bổ dự toán ngân sách nhà nước: Đánh giá việc phân bổ dự toán ngân sách nhà nước cho chính quyền cấp xã sau sắp xếp, trong đó làm rõ nguyên tắc, tiêu chí, mức độ phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao; khả năng đáp ứng yêu cầu hoạt động thường xuyên và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn; những khó khăn, bất cập trong quá trình phân bổ và tổ chức thực hiện.

Đánh giá tình hình thực hiện thu, chi ngân sách của chính quyền cấp xã; mức độ chủ động trong quản lý, điều hành ngân sách; hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính; việc bảo đảm cân đối ngân sách, chấp hành kỷ luật, kỷ cương tài chính; những khó khăn, vướng mắc phát sinh và kiến nghị, đề xuất.

Đánh giá nhu cầu và đề xuất cơ chế, chính sách tài chính đặc thù đối với chính quyền cấp xã sau sắp xếp, nhất là các địa bàn có quy mô lớn, điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc phát sinh nhiệm vụ mới; trong đó làm rõ yêu cầu về định mức phân bổ, cơ chế tự chủ và các giải pháp bảo đảm nguồn lực ổn định, lâu dài cho hoạt động của chính quyền cấp xã.

Về cơ sở vật chất, hỗ trợ nhà ở, trang thiết bị, tài sản công, đánh giá tổng thể về việc xử lý, sử dụng cơ sở nhà đất, trang thiết bị, tài sản công; các điều kiện đảm bảo vận hành chính quyền địa phương 02 cấp, bao gồm cơ sở vật chất, trụ sở làm việc, phòng họp trực tuyến, trang thiết bị làm việc; các chính sách hỗ trợ về đi lại, nhà ở đối với công chức, viên chức sau khi thực hiện sắp xếp; về giải quyết tài sản công dôi dư (trụ sở, đất đai, trang thiết bị với số lượng, tỷ lệ cụ thể).

Về hạ tầng công nghệ, chuyển đổi số, đánh giá mức độ chuyển đổi số của bộ, ngành, địa phương; đánh giá hạ tầng công nghệ thông tin, mức độ triển khai chuyển đổi số đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 02 cấp; trong đó làm rõ mức độ đồng bộ, liên thông hệ thống thông tin giữa các cấp; khả năng đáp ứng trong giải quyết thủ tục hành chính, cung ứng dịch vụ công trực tuyến; mức độ tiếp cận, sử dụng dịch vụ số của người dân, doanh nghiệp; kỹ năng số của cán bộ, công chức cấp xã; những khó khăn, vướng mắc, đề xuất nhiệm vụ, giải pháp và nhu cầu đầu tư, nâng cấp trong thời gian tới.

Đánh giá việc hình thành dữ liệu dùng chung, khả năng khai thác dữ liệu phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành chuyên môn, nghiệp vụ, triển khai Kiến trúc Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của ngành, lĩnh vực quản lý nhà nước và hiệu quả ứng dụng khi vận hành chính quyền địa phương 02 cấp tại các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.

Số hóa, chỉnh lý tài liệu lưu trữ, đánh giá công tác số hóa, chỉnh lý, quản lý hồ sơ, tài liệu lưu trữ; trong đó làm rõ khối lượng, tiến độ số hóa, mức độ hoàn thiện việc chỉnh lý hồ sơ, tài liệu sau sắp xếp đơn vị hành chính; việc tổ chức quản lý, khai thác, sử dụng tài liệu lưu trữ phục vụ công tác quản lý, điều hành và giải quyết thủ tục hành chính; mức độ bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin; những khó khăn, vướng mắc và nhu cầu về nguồn lực, hạ tầng, giải pháp trong thời gian tới.

Theo Kế hoạch, các bộ, cơ quan ngang bộ gửi báo cáo sơ kết tình hình thực hiện của cơ quan về Bộ Nội vụ trước ngày 10/5/2026.

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tổ chức sơ kết từ cấp xã đến cấp tỉnh; hoàn thành trước ngày 10/5/2026, gửi báo cáo về Bộ Nội vụ và các bộ, cơ quan trung ương liên quan trước ngày 15/5/2026.

Ban Chỉ đạo Trung ương tổ chức sơ kết trước ngày 20/6/2026.