Sửa Luật Đầu tư: Quy định cơ chế chấm dứt, thu hồi ưu đãi với nhà đầu tư không thực hiện đúng cam kết

Tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư. Giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện chính sách ưu đãi đầu tư đặc biệt theo hướng gắn với kết quả đầu ra có thể lượng hóa, kiểm tra, giám sát; đồng thời quy định rõ cơ chế chấm dứt, thu hồi ưu đãi đối với nhà đầu tư không thực hiện đúng cam kết.

Hỗ trợ đầu tư phải gắn với kết quả đầu ra, có thể kiểm tra, giám sát, lượng hóa

Tiếp thu ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội về cơ chế kiểm soát chính sách ưu đãi đầu tư đặc biệt, Bộ trưởng khẳng định cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục hoàn thiện các quy định theo hướng "việc hỗ trợ đầu tư phải gắn với kết quả đầu ra", có thể kiểm tra, giám sát và lượng hóa được. Đặc biệt, phải quy định rõ các điều kiện chấm dứt ưu đãi, hỗ trợ trong trường hợp nhà đầu tư không đáp ứng yêu cầu, điều kiện hoặc không thực hiện đúng cam kết.

Theo Bộ trưởng, đây là vấn đề cần được quy định chặt chẽ ngay trong quá trình xây dựng chính sách, nhằm bảo đảm hiệu quả sử dụng nguồn lực hỗ trợ đầu tư, đồng thời hạn chế phát sinh tranh chấp, khiếu kiện. 

Sửa Luật Đầu tư: Quy định cơ chế chấm dứt, thu hồi ưu đãi với nhà đầu tư không thực hiện đúng cam kết

Bởi lẽ, khi nhà đầu tư đã được hưởng ưu đãi nhưng không đáp ứng các điều kiện cam kết, nếu thiếu cơ chế xử lý rõ ràng sẽ rất khó khăn trong quá trình thực hiện. Đặc biệt, các tranh chấp đầu tư quốc tế thường hết sức phức tạp.

Do đó, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu tối đa ý kiến của các đại biểu để hoàn thiện quy định về điều kiện hưởng ưu đãi, tiêu chí đánh giá kết quả thực hiện, cơ chế kiểm tra, giám sát và chấm dứt, thu hồi ưu đãi đối với các trường hợp vi phạm cam kết.

Sửa Luật Đầu tư phải tháo gỡ căn bản các điểm nghẽn về thể chế, chính sách

Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài; thực hiện nghiêm các quy định về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật.

Đặc biệt, cần làm rõ những điểm nghẽn về thể chế, cơ chế, chính sách trong hoạt động đầu tư và khả năng tháo gỡ căn bản thông qua các quy định sửa đổi, bổ sung. Việc hoàn thiện dự thảo Luật phải bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, đồng bộ, thống nhất với hệ thống pháp luật, nhất là các quy định về đất đai, đấu thầu, ngân sách nhà nước, thuế; tránh chồng chéo, mâu thuẫn hoặc tạo khoảng trống pháp lý.

Cùng với đó, cần bảo đảm tính khả thi, ổn định của chính sách; rà soát kỹ các quy định chuyển tiếp và thời điểm có hiệu lực thi hành để tổ chức thực hiện hiệu quả.

Về nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các quy định theo hướng bảo đảm đúng thẩm quyền, không làm thay đổi hoặc hạn chế hiệu lực các quy định thuộc thẩm quyền của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội; đồng thời phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Dự thảo Luật cần quy định rõ nguyên tắc, lộ trình thực hiện trên cơ sở đánh giá đầy đủ tác động, nhất là đối với các ngành, lĩnh vực nhạy cảm, bảo đảm yêu cầu quốc phòng, an ninh.

Đối với việc lựa chọn nhà đầu tư tại các dự án có sử dụng khu vực biển, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu rà soát, quy định chặt chẽ; xác định rõ ngay trong Luật phạm vi, tiêu chí, nguyên tắc áp dụng đối với các trường hợp chấp thuận nhà đầu tư không thông qua đấu giá, đấu thầu.

Yêu cầu làm rõ cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đầu tư gắn với kết quả đầu ra; cơ chế chấm dứt, thu hồi ưu đãi 

Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu làm rõ cơ chế gắn ưu đãi, hỗ trợ đầu tư với kết quả thực hiện cam kết của nhà đầu tư, qua đó nâng cao hiệu quả chính sách, bảo đảm nguồn lực hỗ trợ được sử dụng đúng mục tiêu.

Liên quan đến cơ chế hỗ trợ đầu tư của địa phương, cần xác định rõ phạm vi, giới hạn thẩm quyền của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, bảo đảm thống nhất với chính sách chung, phù hợp với khả năng cân đối ngân sách và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Bên cạnh đó, tiếp tục hoàn thiện chính sách hỗ trợ chuyển đổi, phát triển khu công nghiệp sinh thái; làm rõ điều kiện hưởng ưu đãi, cơ chế kiểm tra, giám sát, bảo đảm tính khả thi và thống nhất với các quy định pháp luật có liên quan.

Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị Tổng Thư ký Quốc hội phối hợp với Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính khẩn trương tổng hợp đầy đủ ý kiến của đại biểu Quốc hội tại tổ, hội trường và bằng văn bản, gửi Chính phủ để chỉ đạo tiếp thu, giải trình, hoàn thiện dự thảo Luật.

Việc tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật phải bảo đảm chất lượng, tiến độ, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua vào cuối kỳ họp này./.