Sửa Bộ luật Hình sự: Đề xuất bổ sung quy định về tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự

Bộ Công an cho biết, thực hiện các quan điểm chỉ đạo của Đảng tại Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 06/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước, dự thảo Bộ luật Hình sự và Nghị quyết số 29/2026/QH16 về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và xử lý các khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng kéo dài, dự thảo Bộ luật Hình sự đã bổ sung quy định về tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, cho thời gian khắc phục hậu quả đối với các hành vi vi phạm gắn với các điều kiện cụ thể.

Bổ sung căn cứ được miễn trách nhiệm hình sự đối với người được tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự mà đã đáp ứng đủ các điều kiện.

Bổ sung quy định trong thời gian chấp hành hình phạt cải tạo không giam giữ người bị kết án vi phạm nghĩa vụ thì Tòa án có thể quyết định chuyển hình phạt cải tạo không giam giữ thành hình phạt tù

Cũng theo Bộ Công an, Bộ luật Hình sự hiện hành chưa có quy định cho phép Tòa án chuyển hình phạt cải tạo không giam giữ thành hình phạt tù khi người chấp hành án cố ý vi phạm nghĩa vụ. 

Thực tiễn thi hành án cho thấy, một bộ phận người bị kết án cải tạo không giam giữ chưa nghiêm túc chấp hành nghĩa vụ hoặc không chấp hành nghĩa vụ, Luật Thi hành án hình sự chưa có cơ chế đủ mạnh để buộc người vi phạm nghiêm trọng phải tiếp tục chấp hành bằng hình phạt nghiêm khắc hơn. 

Do đó, dự thảo Bộ luật Hình sự đã bổ sung quy định cho phép Tòa án chuyển hình phạt cải tạo không giam giữ thành hình phạt tù khi người bị kết án cố ý vi phạm nghĩa vụ, nhằm bảo đảm tính nghiêm minh, hiệu lực thi hành bản án, ngăn chặn tình trạng lợi dụng chính sách khoan hồng để trốn tránh nghĩa vụ và tăng cường hiệu quả răn đe, giáo dục tại cộng đồng. Nâng cao hiệu quả thi hành của hình phạt cải tạo không giam giữ, từ đó có thể áp dụng rộng rãi hơn trong thực tế, giảm hình phạt tù.

Đề xuất bổ sung quy định về tội phạm có tổ chức

Bộ luật Hình sự chưa có quy định cụ thể về "tội phạm có tổ chức" để xử lý đầy đủ các trường hợp thành lập, điều hành, chỉ huy, tham gia, tài trợ, hỗ trợ hoặc lợi dụng tổ chức có cơ cấu chặt chẽ nhằm thực hiện nhiều tội phạm. 

Do đó, dự thảo Bộ luật Hình sự đã bổ sung quy định về tổ chức tội phạm và bổ sung quy định để xử lý hình sự đối với hành vi thành lập hoặc tham gia tổ chức tội phạm để tạo cơ sở pháp lý cho công tác phòng ngừa tội phạm, nâng cao hiệu quả công tác xử lý từ sớm và phản ánh đúng bản chất của tội phạm. 

Việc bổ sung quy định này nhằm nội luật hóa Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia.