Quy trình sơ tuyển, khám sức khỏe và giải quyết khiếu nại trong thực hiện nghĩa vụ quân sự

Bộ Quốc phòng nhận được câu hỏi của công dân qua Chương trình Dân hỏi - Bộ trưởng trả lời, nội dung về quy trình sơ tuyển, khám sức khỏe và giải quyết khiếu nại trong thực hiện nghĩa vụ quân sự; cụ thể: 

“Căn cứ các quy định tại Luật Nghĩa vụ quân sự năm 2015, Thông tư số 105/2023/TT-BQP và Thông tư số 106/2025/TT-BQP, tôi kính đề nghị Bộ Quốc phòng hướng dẫn, giải đáp các nội dung sau: Trường hợp công dân không đủ điều kiện thể lực ngay tại vòng sơ tuyển (ví dụ: chỉ số BMI < 18 hoặc BMI > 30, hoặc bị dị tật thuộc Mục I, Mục II): Công dân phải dừng khám sơ tuyển hay vẫn tiếp tục tham gia vòng khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự? 

Nếu không đạt tại vòng sơ tuyển thì kết quả sức khỏe được đánh giá như thế nào? Trường hợp công dân có nguyện vọng tiếp tục khám tuyển thì có được chấp nhận hay không?

Trường hợp phát sinh khiếu nại liên quan đến kết quả sơ tuyển, khám tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự: Đơn khiếu nại của công dân gửi đến cơ quan nào và trình tự, thủ tục giải quyết được thực hiện như thế nào?”.

Ngày 28/8/2026, cơ quan chức năng của Bộ Quốc phòng trả lời như sau:

1. Căn cứ Điều 7 Thông tư số 105/2023/TT-BQP ngày 06/12/2023 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; được sửa đổi, bổ sung một số điều tại Thông tư số 106/2025/TT-BQP ngày 30/9/2025, quy định Trạm Y tế cấp xã thực hiện sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự, hoàn chỉnh thông tin sức khỏe của công dân sơ tuyển sức khỏe vào “Phiếu sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự”, tổng hợp báo cáo Hội đồng nghĩa vụ quân sự cấp xã kết quả sơ tuyển sức khỏe, trong đó phải lập danh sách công dân mắc các bệnh thuộc danh mục bệnh miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự theo Mục III Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư số 105/2023/TT-BQP.

Dựa trên chỉ tiêu được giao số lượng công dân nhập ngũ của địa phương và kết quả sơ tuyển công dân (trong đó có tiêu chuẩn sức khỏe), Hội đồng nghĩa vụ quân sự cấp xã quyết định gọi khám sức khỏe với số lượng phù hợp để bảo đảm chỉ tiêu nhưng không được gọi tổng số quá 04 công dân khám/01 chỉ tiêu nhập ngũ. Do vậy, các công dân mắc các bệnh thuộc danh mục bệnh miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự sẽ không được gọi khám sức khỏe; các công dân khác thực hiện theo giấy gọi khám sức khỏe của Hội đồng nghĩa vụ quân sự cấp xã, kể cả trường hợp không đủ điều kiện thể lực khi sơ tuyển (nếu có).

Trong trường hợp không được gọi khám mà có nguyện vọng nhập ngũ thì công dân có thể viết đơn, đề nghị Hội đồng nghĩa vụ quân sự cấp xã xem xét giải quyết (Nội dung này Bộ Quốc phòng khuyến khích, ủng hộ).

2. Trong quá trình khám sức khỏe tuyển quân tại địa phương, nếu công dân không đồng ý với kết luận của Hội đồng khám sức khỏe khu vực thì thực hiện theo Điều 10 Thông tư số 105/2023/TT-BQP ngày 06/12/2023 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, được sửa đổi, bổ sung một số điều tại Thông tư số 106/2025/TT-BQP ngày 30/9/2025; cụ thể:

(1) Công dân gửi đơn đề nghị giám định đến Hội đồng nghĩa vụ quân sự cấp xã để giải quyết (Mẫu đơn số 8 Phụ lục V Thông tư số 105/2023/TT-BQP ngày 06/12/2023 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, được sửa đổi, bổ sung một số điều tại Thông tư số 106/2025/TT-BQP ngày 30/9/2025);

(2) Hội đồng nghĩa vụ quân sự cấp xã hoàn chỉnh hồ sơ và gửi đề nghị giám định tại Hội đồng giám định y khoa cấp tỉnh;

(3) Trong thời gian 15 ngày, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Hội đồng giám định y khoa cấp tỉnh phải có kết luận giám định sức khỏe công dân thực hiện nghĩa vụ quân sự và gửi hồ sơ, kết quả giám định cho Hội đồng nghĩa vụ quân sự cấp xã;

(4) Quyết định của Hội đồng giám định y khoa cấp tỉnh là kết luận cuối cùng về khiếu nại sức khỏe của công dân thực hiện nghĩa vụ quân sự.