Điều kiện, thành phần, thời hạn nộp hồ sơ xin tạm hoãn gọi nhập ngũ

Bộ Quốc phòng nhận được câu hỏi của công dân qua Chương trình Dân hỏi - Bộ trưởng trả lời, nội dung đề nghị hướng dẫn về điều kiện, thành phần hồ sơ và thời hạn nộp đơn xin tạm hoãn gọi nhập ngũ.

Cụ thể: “Hiện nay, hoàn cảnh kinh tế của gia đình tôi đặc biệt khó khăn, thu nhập bấp bênh và không ổn định. 

Mẹ ruột của tôi là người khuyết tật vận động (mất một chân), đồng thời mắc nhiều bệnh nền mãn tính (tiểu đường, cao huyết áp) cần người chăm sóc thường xuyên. 

Gia đình còn một em nhỏ hiện đang là học sinh lớp 4 (chưa đến tuổi lao động). Cha tôi do phải ở nhà đưa đón em nhỏ đi học, chăm sóc mẹ khuyết tật và làm công việc làm vườn nên chỉ có thể đi làm thuê thu nhập thấp theo thời vụ, không đủ trang trải sinh hoạt. 

Bản thân tôi hiện là nguồn thu nhập và lao động chính, trực tiếp đóng góp để nuôi dưỡng các thành viên trong gia đình.

Đối chiếu với các quy định pháp luật hiện hành, tôi nhận thấy hoàn cảnh của mình thuộc trường hợp công dân là lao động duy nhất phải trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động và gia đình đang gặp khó khăn nặng nề về kinh tế.

Tuy nhiên, khi tôi liên hệ với Ban Chỉ huy Quân sự cấp xã/phường để tìm hiểu thủ tục, cán bộ tại đây hướng dẫn rằng công dân không cần lập hồ sơ xin tạm hoãn trước, mà cứ tham gia khám tuyển nghĩa vụ quân sự theo lệnh gọi; nếu trúng tuyển mới đề xuất nguyện vọng tạm hoãn tại vòng kiến nghị sau đó. 

Qua tìm hiểu quy định, tôi được biết công dân phải nộp hồ sơ chứng minh đủ điều kiện tạm hoãn trước thời điểm xét duyệt để bảo đảm quyền lợi hợp pháp của mình.

Để có cơ sở thực hiện đúng quy định và bảo đảm quyền lợi chính đáng của công dân, tôi kính đề nghị Quý cơ quan hướng dẫn và giải đáp các nội dung sau:

Với hoàn cảnh gia đình nêu trên, tôi có đủ điều kiện để được xét tạm hoãn gọi nhập ngũ theo quy định tại Luật Nghĩa vụ quân sự hiện hành hay không?

Thành phần hồ sơ, giấy tờ chứng minh hoàn cảnh gia đình (về tình trạng khuyết tật của mẹ, độ tuổi của em và hoàn cảnh kinh tế) để làm thủ tục xin tạm hoãn gọi nhập ngũ gồm những gì?

Thời hạn và cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận, xử lý hồ sơ xin tạm hoãn nghĩa vụ quân sự của công dân được quy định như thế nào? Việc cán bộ cấp xã hướng dẫn chờ khám tuyển xong mới kiến nghị là đúng hay sai quy trình?”.

Ngày 24/8/2026, cơ quan chức năng của Bộ Quốc phòng trả lời như sau:

1. Việc tạm hoãn gọi nhập ngũ trong thời bình đối với trường hợp công dân là lao động duy nhất trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động được quy định tại điểm b khoản 1 Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự số 78/2015/QH13 và quy định chi tiết tại Điều 5 Thông tư số 148/2018/TT-BQP ngày 04/10/2018 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ.

Cụ thể: “Là lao động duy nhất phải trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động; trong gia đình bị thiệt hại nặng về người và tài sản do tai nạn, thiên tai, dịch bệnh nguy hiểm gây ra được Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận”.

Trường hợp công dân nếu đủ điều kiện theo quy định trên đây sẽ được Hội đồng Nghĩa vụ quân sự cấp xã xét duyệt, báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tạm hoãn gọi nhập ngũ và miễn gọi nhập ngũ.

2. Về hồ sơ đề nghị tạm hoãn gọi nhập ngũ

Để có cơ sở báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định, công dân cần có: 

(1) Đơn đề nghị tạm hoãn nghĩa vụ quân sự vì hoàn cảnh gia đình khó khăn (có xác nhận của khu phố, thôn, ấp); 

(2) Giấy tờ chứng minh tình trạng bệnh của cha, mẹ; 

(3) Giấy tờ chứng minh bản thân là lao động duy nhất phải trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động (như hợp đồng lao động hoặc bảng lương…); 

(4) Giấy khai sinh của em đang học sinh (chưa đến tuổi lao động).

3. Thời gian nộp hồ sơ

Trước tháng 9 hằng năm; sau khi nhận được hồ sơ của khu phố, thôn, ấp họp xét và đề nghị lên Hội đồng Nghĩa vụ quân sự cấp xã (qua Ban Chỉ huy quân sự cấp xã); Ban Chỉ huy quân sự cấp xã có trách nhiệm phối hợp với cơ quan Công an, Phòng Văn hóa - Xã hội cấp xã để xác minh hồ sơ, lý lịch nghĩa vụ quân sự, tổng hợp danh sách báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét quyết định.