Những điểm mới nổi bật của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp

Theo Trung tướng Ngô Thị Hoàng Yến, Luật có nhiều điểm mới đã khắc phục những khó khăn, vướng mắc trong quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp và thực hiện dịch vụ công cấp Phiếu lý lịch tư pháp cho công dân; phù hợp với chủ trương của Đảng, Nhà nước trong quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, cải cách thủ tục hành chính phục vụ nhân dân, tổ chức, doanh nghiệp, những quy định mới nổi bật là:

Thứ nhất, thay đổi nhiệm vụ quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp và dịch vụ công cấp Phiếu lý lịch tư pháp từ Bộ Tư pháp sang Bộ Công an.

Thứ hai, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong xây dựng cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp góp phần xây dựng Chính phủ số, thực hiện chuyển đổi số trong hoạt động của cơ quan nhà nước.

Tiến tới thông tin lý lịch tư pháp của công dân được cập nhật, hiển thị trên VNeID

Thứ ba, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, thực hiện cấp Phiếu lý lịch tư pháp bản điện tử và tiến tới thông tin lý lịch tư pháp của công dân được cập nhật, hiển thị trên VNeID (được coi là một trường thông tin sẵn có tương tự như họ tên, ngày tháng năm sinh). Thông tin lý lịch tư pháp hiển thị trên VNeID có giá trị như Phiếu lý lịch tư pháp, cá nhân không cần yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp khi có nhu cầu.

Thứ tư, Luật quy định cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được xây dựng tập trung, thống nhất tại Bộ Công an. Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được kết nối liên thông, đồng bộ với hệ thống dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu chuyên ngành đảm bảo “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung” trong hệ thống chính trị, xuyên suốt từ trung ương tới địa phương. 

Đây là cơ sở quan trọng triển khai thực hiện tiếp nhận yêu cầu, cấp Phiếu lý lịch tư pháp toàn trình trên môi trường điện tử, cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi để người dân thực hiện dịch vụ mọi lúc, mọi nơi, không phân biệt địa giới hành chính góp phần thực hiện hiệu quả chủ trương đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, hội nhập quốc tế.

Quy định chặt chẽ hơn việc yêu cầu cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp

Thứ năm, Luật quy định chặt chẽ hơn việc yêu cầu cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp nhằm hạn chế việc lạm dụng yêu cầu người dân cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp. Theo đó:

- Đối với Phiếu lý lịch tư pháp số 1: Luật quy định cơ quan, tổ chức, cá nhân không được yêu cầu cá nhân cung cấp thông tin lý lịch tư pháp hoặc Phiếu lý lịch tư pháp số 1, trừ trường hợp luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoặc nghị định, nghị quyết của Chính phủ quy định cần sử dụng thông tin lý lịch tư pháp để phục vụ mục đích tuyển dụng, cấp giấy phép, chứng chỉ hành nghề đối với các ngành nghề, vị trí việc làm có liên quan đến quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, sức khỏe của cộng đồng hoặc để bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của cá nhân khi tham gia các giao dịch dân sự, thương mại liên quan trực tiếp đến các đối tượng yếu thế trong xã hội.

- Đối với Phiếu lý lịch tư pháp số 2: Luật quy định thông tin lý lịch tư pháp, Phiếu lý lịch tư pháp được quản lý, sử dụng theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân đối với dữ liệu cá nhân nhạy cảm. Cơ quan, tổ chức, cá nhân không được yêu cầu cá nhân cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2.

Thứ sáu, Luật quy định việc cung cấp thông tin lý lịch tư pháp theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp thay cho việc cấp Phiếu lý lịch tư pháp.

Cũng theo Trung tướng Ngô Thị Hoàng Yến, những điểm mới nổi bật trong quy định của Luật nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp đồng thời góp phần khơi thông nguồn lực, giảm thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.