Những điểm mới của Thông tư 109/2026/TT-BTC quy định về quản lý hoạt động kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế

Theo Cục Thuế, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và Nghị định số 252/2026/NĐ-CP đã quy định nhiều nội dung mới về quản lý hoạt động kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế, trong đó có các quy định về người tham gia hoạt động kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế, đánh giá năng lực nghiệp vụ chuyên môn, cập nhật kiến thức và kiểm tra hoạt động.

Để hướng dẫn thực hiện thống nhất các quy định của Luật và Nghị định, ngày 24/7/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 109/2026/TT-BTC quy định quản lý hoạt động kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế.

Thông tư được xây dựng theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, đổi mới phương thức quản lý, nâng cao năng lực chuyên môn và trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động; đồng thời bảo đảm tính thống nhất với Luật Quản lý thuế và Nghị định số 252/2026/NĐ-CP. Cụ thể:

Về phương thức quản lý và đối tượng áp dụng

Thông tư tập trung hướng dẫn ba nội dung cốt lõi: đánh giá năng lực nghiệp vụ chuyên môn về thuế, cập nhật kiến thức và kiểm tra hoạt động kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế. Đồng thời, Thông tư thống nhất khái niệm dịch vụ làm thủ tục về thuế và xác định người tham gia hoạt động gồm nhân viên đại lý thuế, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh đủ tiêu chuẩn theo quy định.

Rà soát điều kiện, tiêu chuẩn trước khi tham gia hoặc tiếp tục hoạt động;

Thực hiện thống nhất các quy định tại Luật Quản lý thuế, Nghị định số 252/2026/NĐ-CP và Thông tư số 109/2026/TT-BTC;

Chủ động cập nhật quy định mới trong quá trình cung cấp dịch vụ.

Về đánh giá năng lực nghiệp vụ chuyên môn về thuế

Thông tư chuyển từ cơ chế thi lấy chứng chỉ hành nghề sang đánh giá năng lực nghiệp vụ chuyên môn về thuế. Người tham gia phải có năng lực hành vi dân sự đầy đủ và đáp ứng điều kiện về trình độ đào tạo theo Điều 4.

Bỏ điều kiện phải có tối thiểu 36 tháng công tác thực tế;

Hồ sơ gồm đơn đăng ký, bằng tốt nghiệp và bảng điểm trong trường hợp phải xác định tỷ lệ môn học; người nước ngoài nộp hộ chiếu còn hiệu lực kèm bản dịch công chứng;

Hồ sơ được nộp bằng phương thức điện tử hoặc bản giấy theo hướng dẫn của Hội đồng đánh giá năng lực;

Nội dung đánh giá gồm môn pháp luật về thuế và môn kế toán; có thể thực hiện trên giấy hoặc máy tính, theo hình thức tự luận hoặc trắc nghiệm bằng tiếng Việt;

Đơn vị tổ chức là tổ chức xã hội nghề nghiệp về đại lý thuế; kết quả đạt yêu cầu từ 50/100 điểm hoặc 5/10 điểm; kết quả môn đạt được bảo lưu 36 tháng;

Quy định cụ thể các trường hợp miễn môn pháp luật về thuế, miễn môn kế toán hoặc miễn cả hai môn tại Điều 9.

Lưu ý: Người đạt kết quả theo Điều 8 và thực hiện cập nhật kiến thức theo Chương III được xác định đáp ứng tiêu chuẩn chuyên môn theo điểm a khoản 2 Điều 64 Nghị định số 252/2026/NĐ-CP.

Về cập nhật kiến thức

Người tham gia hoạt động kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế phải cập nhật kiến thức hằng năm, trừ năm tham gia đánh giá năng lực nghiệp vụ chuyên môn về thuế.

Nội dung gồm pháp luật về thuế, phí, lệ phí, quản lý thuế và pháp luật về kế toán doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh;

Thời lượng tối thiểu 24 giờ/năm, tính từ ngày 01/01 đến ngày 31/12; không quá 04 giờ/buổi và 08 giờ/ngày;

Có thể học trực tiếp hoặc trực tuyến tại đơn vị được phép tổ chức theo Điều 13;

Giấy xác nhận tham dự cập nhật kiến thức được cấp bằng bản giấy hoặc bản điện tử;

Đơn vị tổ chức phải theo dõi, điểm danh, lưu trữ hồ sơ và công bố danh sách người tham gia.

Về kiểm tra hoạt động kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế

Cơ quan thuế quản lý trực tiếp kiểm tra hoạt động kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế của đại lý thuế, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh cùng với việc kiểm tra thuế. Việc kiểm tra được thực hiện trên cơ sở quản lý rủi ro.

Trình tự, thủ tục kiểm tra và xử lý kết quả thực hiện theo Luật Quản lý thuế và văn bản hướng dẫn về kiểm tra thuế;

Kết quả kiểm tra được công bố trong 05 ngày làm việc kể từ ngày ban hành kết luận kiểm tra;

Trong 03 ngày làm việc kể từ khi đối tượng đã khắc phục theo kết luận kiểm tra, cơ quan thuế cập nhật hoặc gỡ bỏ thông tin công bố;

Thông tin công bố có sai sót phải được đính chính, cập nhật hoặc gỡ bỏ trong 03 ngày làm việc kể từ ngày phát hiện.

Về chuyển tiếp và tổ chức thực hiện

Thông tư có hiệu lực từ ngày 24/7/2026 và thay thế Thông tư số 10/2021/TT-BTC;

Giấy chứng nhận điểm thi, điểm phúc khảo đã cấp được bảo lưu 36 tháng tính từ tháng công bố kết quả;

Chứng chỉ hành nghề đã cấp theo Thông tư số 117/2012/TT-BTC và Thông tư số 10/2021/TT-BTC có giá trị như đủ năng lực nghiệp vụ chuyên môn theo Thông tư mới;

Nhân viên đại lý thuế đang hoạt động trước ngày Thông tư có hiệu lực được tiếp tục hoạt động đến hết ngày 31/12/2026 mà không phải chứng minh số giờ cập nhật kiến thức; từ năm 2027 thực hiện cập nhật theo Chương III;

Giấy xác nhận cập nhật kiến thức đã cấp theo Thông tư số 10/2021/TT-BTC tiếp tục có giá trị;

Cục Thuế ban hành quy chế đánh giá năng lực, quy chế cập nhật kiến thức và hướng dẫn tổ chức thực hiện.