Lý do hộ kinh doanh phải lập hóa đơn khi bán hàng qua sàn thương mại điện tử

Hộ kinh doanh: Tôi luôn tôn trọng và tuân thủ pháp luật, hoàn toàn ủng hộ chủ trương minh bạch hóa hoạt động kinh doanh trên sàn TMĐT. Tuy nhiên tôi mong được Cục Thuế giải đáp để hiểu rõ và tuân thủ đúng.

Thực tế, với hộ kinh doanh nhỏ như chúng tôi, việc xuất hóa đơn cho từng đơn hàng, rồi phải xóa, điều chỉnh khi khách hủy hay trả hàng, đang là gánh nặng rất lớn - phát sinh liên tục hàng ngày, tốn nhiều thời gian và nhân lực mà chúng tôi vốn không có nhiều. Nhất là khi phần lớn người mua là cá nhân tiêu dùng, không có nhu cầu lấy hóa đơn.

Trong khi đó, sàn đã quản lý toàn bộ dòng tiền và ghi nhận đầy đủ doanh thu từng giao dịch.

Vậy tôi mong quý cơ quan giải đáp: tại sao chúng tôi vẫn phải xuất hóa đơn riêng cho từng đơn, khi dữ liệu đó bên sàn đã có sẵn và minh bạch rồi?

Về nội dung nêu trên, Cục Thuế trả lời như sau:

Cục Thuế ghi nhận và chia sẻ với những khó khăn của hộ, cá nhân kinh doanh khi thực hiện lập hóa đơn đối với hoạt động bán hàng qua sàn thương mại điện tử, đặc biệt trong các trường hợp phát sinh nhiều giao dịch hủy đơn, đổi hoặc trả hàng.

Theo quy định hiện hành, người bán thuộc đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử có trách nhiệm lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, không phân biệt bán trực tiếp hay thông qua sàn thương mại điện tử và không phụ thuộc việc người mua có yêu cầu lấy hóa đơn hay không. 

Quy định này nhằm bảo đảm thực hiện thống nhất pháp luật, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng giữa các phương thức kinh doanh, tăng cường tính minh bạch của giao dịch và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người mua, người bán.

Mặc dù các sàn thương mại điện tử hiện nay đã quản lý dòng tiền và lưu giữ dữ liệu giao dịch, nhưng dữ liệu của sàn và hóa đơn điện tử có chức năng, mục đích sử dụng và giá trị pháp lý khác nhau nên chưa thể thay thế cho nhau.

 Dữ liệu của sàn chủ yếu phục vụ quản lý đơn hàng, thanh toán và đối soát giao dịch; trong khi hóa đơn điện tử là chứng từ pháp lý của hoạt động bán hàng, là căn cứ để bảo vệ quyền lợi của các bên, chứng minh nguồn gốc hàng hóa và thực hiện các nghĩa vụ về kế toán, thuế theo quy định của pháp luật.

Thực tiễn quốc tế cũng cho thấy đây là cách tiếp cận phổ biến. Tại nhiều quốc gia có thị trường thương mại điện tử phát triển như Hàn Quốc, Trung Quốc và Thái Lan, người bán vẫn có trách nhiệm lập hóa đơn hoặc chứng từ hợp pháp đối với các giao dịch thương mại điện tử.

 Điểm khác biệt chủ yếu là các quốc gia này đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, tự động hóa việc lập hóa đơn và kết nối dữ liệu giữa người bán, sàn thương mại điện tử và cơ quan thuế nhằm giảm chi phí tuân thủ, hạn chế thao tác thủ công và nâng cao hiệu quả quản lý.

Bên cạnh yêu cầu bảo đảm tính đầy đủ, chính xác, minh bạch của dữ liệu phục vụ công tác quản lý thuế, Cục Thuế luôn quan tâm đến việc giảm chi phí tuân thủ và tạo thuận lợi cho người nộp thuế. 

Trong quá trình hoàn thiện chính sách, cơ quan thuế đã tham mưu cấp có thẩm quyền nghiên cứu, sửa đổi các quy định theo hướng phù hợp hơn với quy mô và đặc thù hoạt động của hộ, cá nhân kinh doanh, đồng thời tiếp tục nghiên cứu các giải pháp để đơn giản hóa thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin và tăng cường kết nối dữ liệu nhằm hỗ trợ người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ thuế thuận lợi, hiệu quả hơn.

Đồng thời, Cục Thuế đang đẩy mạnh triển khai hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền và khuyến khích hộ, cá nhân kinh doanh sử dụng các giải pháp phần mềm quản lý bán hàng, hóa đơn điện tử có khả năng tích hợp với sàn thương mại điện tử. 

Các giải pháp này cho phép tự động đồng bộ dữ liệu giao dịch, lập hóa đơn điện tử, xử lý các trường hợp hủy đơn, hoàn trả hàng, đối soát doanh thu và cập nhật dữ liệu phục vụ kê khai thuế. 

Đây là định hướng phù hợp với xu thế quản lý thuế hiện đại của nhiều quốc gia, vừa bảo đảm thực hiện đúng quy định của pháp luật, vừa góp phần giảm thao tác thủ công, chi phí tuân thủ và rủi ro sai sót cho người kinh doanh.