Giải đáp về xác định mức doanh thu với hộ kinh doanh khoán sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền

Câu hỏi 1: Khi hộ kinh doanh (HKD) khoán đã sử dụng hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền thì Doanh thu nộp thuế là doanh thu đã khoán hay doanh thu trên hóa đơn? Trường hợp doanh thu hóa đơn cao hơn hoặc thấp hơn doanh thu khoán thì phải nộp thuế theo mức doanh thu nào?

Trả lời: Căn cứ quy định tại Thông tư 40/2021/TT-BTC, trường hợp hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán sau khi sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền mà có thay đổi doanh thu tính thuế thì thực hiện khai điều chỉnh, bổ sung tờ khai thuế theo mẫu 01/CNKD ban hành kèm theo Thông tư 40/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính.

Cơ quan thuế căn cứ hồ sơ khai thuế của hộ khoán, cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế nếu xác định doanh thu khoán thay đổi từ 50% trở lên so với doanh thu đã khoán thì ban hành Thông báo (mẫu số 01/TB-CNKD ban hành kèm theo Nghị định số 126/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 của Chính phủ) về việc điều chỉnh mức thuế khoán kể từ thời điểm có thay đổi trong năm tính thuế.

Trường hợp qua cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế, số liệu xác minh, kiểm tra, thanh tra, cơ quan thuế có căn cứ xác định hộ khoán không đáp ứng điều kiện để được điều chỉnh mức thuế khoán theo quy định thì cơ quan thuế ban hành Thông báo về việc không điều chỉnh mức thuế khoán theo mẫu số 01/TBKĐC-CNKD ban hành kèm theo Thông tư 40/2021/TT-BTC theo quy định.

Câu hỏi 2: Nhiều hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ trở lên đang bày tỏ lo ngại rằng, kể từ ngày 01 tháng 06, khi xuất hóa đơn từ máy tính tiền, mức thuế phải nộp có thể cao hơn so với mức thuế khoán trước đây. Xin được hỏi, trong trường hợp có chênh lệch về số thuế, hộ kinh doanh cần phải làm gì?

Trả lời: Theo quy định tại Thông tư số 40/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính, trường hợp hộ khoán trong năm có mức doanh thu thay đổi (tăng hoặc giảm) thì thực hiện khai điều chỉnh, bổ sung Tờ khai thuế theo mẫu số 01/CNKD ban hành kèm theo Thông tư này.

Trường hợp HKD sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có doanh thu thực tế thay đổi so với doanh thu khoán thì cũng thực hiện khai điều chỉnh theo quy định trên.

Đối với trường hợp hộ kinh doanh khoán đã chuyển sang phương pháp kê khai thì thực hiện kê khai, nộp thuế theo doanh thu thực tế kể từ thời điểm chuyển phương pháp kê khai.

Câu hỏi 3: Gia đình tôi kinh doanh bán hàng cơm online từ năm 2018. Gần đây, cơ quan thuế liên hệ báo truy thu hơn 1 tỷ đồng, tính từ hồi đó tới nay. Hiện nay có quy định truy thu hay không và truy thu như thế nào?

Trả lời: Anh/chị cần phân biệt rõ giữa kinh doanh online và hình thức thuế khoán áp dụng cho hộ kinh doanh cố định. Kinh doanh online, tương tự hoạt động trên các sàn thương mại điện tử (Tổng cục Thuế đã xây dựng cổng dành riêng cho TMĐT), có đặc trưng là dòng tiền rõ ràng. Do đó, cá nhân hay hộ kinh doanh online sẽ thực hiện kê khai và nộp thuế theo từng lần phát sinh, theo tháng hoặc quý, dựa trên doanh thu thực tế.

Cơ quan thuế xác định nghĩa vụ thuế dựa trên tổng doanh thu kê khai và tỷ lệ phần trăm trên doanh thu tương ứng. Ví dụ, kinh doanh thương mại là 1,5%, dịch vụ 7%. Trong trường hợp người làm tiếp thị liên kết hoặc livestream bán hàng thuê cho công ty, phần thu nhập này sẽ được tính như tiền lương, tiền công.

Còn các hộ kinh doanh cố định sẽ kê khai dự kiến doanh thu cho năm tiếp theo. Dựa trên tờ khai này, cơ quan thuế sẽ kết hợp với các dữ liệu như diện tích cửa hàng, số lượng nhân công, chi phí điện nước hàng tháng và doanh số của năm liền kề để đánh giá. Thông qua hội đồng tư vấn xã, phường, mức doanh thu dự kiến sẽ được xác định và thông báo đến hộ kinh doanh trước ngày 20/1 hàng năm. Danh sách này được công khai theo quy định. Sau đó, hộ kinh doanh sẽ nộp thuế hàng tháng hoặc quý theo mức doanh thu đã được thống nhất.

Tuy nhiên, nếu hộ khoán có thay đổi quy mô kinh doanh (diện tích kinh doanh, lao động, doanh thu...), họ phải thông báo khai, điều chỉnh tờ khai. Cơ quan thuế căn cứ vào tờ khai, cơ sở dữ liệu và nếu xác định doanh thu khoán thay đổi từ 50% trở lên, thì thông báo thay đổi mức thuế khoán cho hộ kinh doanh.

Việc điều chỉnh này không có nghĩa là hộ kinh doanh sẽ bị truy thu phần thuế của các tháng trước đó. Đây là điểm khác biệt rõ ràng giữa kinh doanh online và hộ kinh doanh cố định, dù cả hai đều tính thuế theo tỷ lệ trên doanh số tùy theo ngành nghề. Ví dụ, trong tháng 6, hộ kinh doanh đạt 300 triệu đồng doanh thu thay vì 50 triệu đồng như bình thường, hộ kinh doanh sẽ phải khai báo điều chỉnh để nộp thuế theo mức 300 triệu đồng trong tháng 7. Nhưng nếu tháng sau lại giảm xuống trên 50%, các hộ tiếp tục báo cáo để điều chỉnh.