Dự kiến chuyển quyền kiểm tra chấp hành bảo vệ môi trường từ Công an cấp huyện trước đây về Công an cấp xã

Trình bày tóm tắt Tờ trình của Chính phủ về dự án Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Cảnh sát môi trường, thay mặt cơ quan soạn thảo, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, Pháp lệnh Cảnh sát môi trường được ban hành từ năm 2014 có một số quy định liên quan đến tổ chức, thẩm quyền của địa phương và trách nhiệm của một số bộ ngành cần phải sửa đổi cho phù hợp với việc sắp xếp và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Vì vậy mà cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Cảnh sát môi trường.

Không quy định về tổ chức của Cảnh sát môi trường, chỉ quy định về lực lượng Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường

Dự án Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Cảnh sát môi trường sửa đổi những điều sau:

-Về sửa đổi khoản 5 Điều 7 Pháp lệnh Cảnh sát môi trường: Chuyển thẩm quyền kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường và kiểm tra phương tiện, đồ vật, địa điểm có dấu hiệu vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường từ Công an cấp huyện trước đây về Công an cấp xã, để đảm bảo phù hợp với việc phân cấp chính quyền mới.

- Sửa đổi Điều 8 Pháp lệnh Cảnh sát môi trường theo hướng: Trong Pháp lệnh không quy định về tổ chức của Cảnh sát môi trường, chỉ quy định về lực lượng Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường, đảm bảo phù hợp với chủ trương của Bộ Chính trị về sửa đổi các quy định của tổ chức bộ máy, các văn bản pháp luật hiện hành không thuộc chuyên ngành Luật Tổ chức Chính phủ; đồng thời xác định rõ chủ thể thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn và quy định.

- Về sửa đổi Điều 14: Để thay thế cụm từ "Bộ Tài nguyên và Môi trường" bằng cụm từ "Bộ Nông nghiệp và Môi trường" để đảm bảo phù hợp với tên gọi; thay thế từ "Cảnh sát môi trường" thành "Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường"…

Đề xuất sửa đổi tên gọi "cảnh sát môi trường" thành "Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường"

Trình bày Báo cáo tóm tắt thẩm tra dự án Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Cảnh sát môi trường, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, Thượng tướng Lê Tấn Tới cho biết, Ủy ban QPAN&ĐN nhất trí về sự cần thiết ban hành Pháp lệnh với những lý do được nêu trong Tờ trình của Chính phủ.

Cơ quan thẩm tra cũng nhất trí với phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự thảo Pháp lệnh, trong đó tập trung sửa đổi, bổ sung các quy định về chủ thể thực hiện, thẩm quyền tiến hành các hoạt động kiểm tra việc chấp hành pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân; kiểm tra phương tiện, đồ vật, địa điểm khi trực tiếp phát hiện có dấu hiệu tội phạm, vi phạm hành chính hoặc khi có tố giác, tin báo về tội phạm, vi phạm hành chính theo quy định của luật; các quy định liên quan trực tiếp đến việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước hiện nay; về sửa đổi tên gọi của lực lượng thành "Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường" để bảo đảm phù hợp các quy định của pháp luật hiện nay.

Cấp thiết, cấp bách sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Cảnh sát môi trường

Cho ý kiến về dự án Pháp lệnh, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá cao sự nỗ lực, cố gắng của Bộ Công an, sự phối hợp với các Bộ ngành trong chuẩn bị hồ dự án Pháp lệnh; đồng thời thống nhất với báo cáo thẩm tra của Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại. Về tên gọi của Pháp lệnh, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, nên giữ tên gọi như hiện hành, vì đây là sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Cảnh sát môi trường.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, đây là một dự án Pháp lệnh có nội dung rất cấp thiết, cấp bách trong điều kiện hiện nay, trực tiếp đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường trong bối cảnh tình hình vi phạm về môi trường đang diễn ra rất phức tạp, tinh vi, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của nhân dân, phát triển bền vững và an ninh phi truyền thống. "Người dân đang cần sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh này để các lực lượng chức năng có cơ sở pháp lý triển khai nghiêm túc, bài bản để bảo vệ môi trường sống hiện nay trên toàn quốc", Chủ tịch Quốc hội nêu rõ; đồng thời cũng lưu ý một số vấn đề khi xây dựng Pháp lệnh.

Thứ nhất, đồng bộ hóa tổ chức bộ máy với mô hình mới, như việc bổ sung quy định chuyển giao thẩm quyền từ cấp huyện trước đây về cấp xã hiện nay; cơ chế hỗ trợ kỹ thuật số đối với Phòng Cảnh sát môi trường ở tỉnh để đảm bảo giám sát cơ sở. "Sửa các điều để Đội Cảnh sát môi trường cơ sở trực thuộc Công an cấp xã, tập trung tuần tra ở địa phương để giảm khoảng trống, tăng hiệu quả xử lý vi phạm nhỏ lẻ ở địa phương. Đây là điều người dân người rất cần. Bây giờ bỏ cấp huyện rồi, từ tỉnh xuống xã lâu, nên giao quyền mạnh cho Cảnh sát môi trường ở xã, phường", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Thứ hai, mở rộng quyền hạn liên quan công nghệ mới, phối hợp liên ngành trong xử lý môi trường. Cụ thể, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, cần có công nghệ số, cảm biến, dữ liệu vệ tinh để giám sát thời gian thực; phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường xử lý ô nhiễm nông nghiệp, phối hợp với Bộ Y tế trong vấn đề an toàn thực phẩm; phối hợp với Hải quan ngăn chặn nhập lậu chất thải.

Thứ ba, tăng cường phòng ngừa và vai trò cộng đồng. Theo đó, vai trò của việc phòng ngừa, giáo dục là chính, trong đó, ý thức của người dân là rất quan trọng, đẩy mạnh tuyên truyền với việc Cảnh sát môi trường xuống địa bàn, cơ sở.

Thứ tư, cải thiện chế độ chính sách và kiểm soát vấn đề môi trường, bằng cách nâng mức kinh phí, đào tạo chuyên sâu về pháp luật môi trường, kỹ năng số, bổ sung cơ chế kiểm soát nội bộ, phòng chống tham nhũng, tiêu cực…

Thứ năm, đo lường hiệu quả và đánh giá định kỳ để đánh giá vi phạm môi trường hàng năm bằng các công cụ công nghệ mới.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Bộ Công an tiếp thu ý kiến của cơ quan thẩm tra, các ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội để sớm trình ký, ban hành để tổ chức triển khai ngay Pháp lệnh này.

Với 100% thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội có mặt biểu quyết tán thành, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã nhất trí, thông qua về mặt nguyên tắc Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Cảnh sát môi trường. Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao Cơ quan soạn thảo (Bộ Công an) chủ trì, phối hợp với Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, các cơ quan có liên quan khẩn trương tiếp thu, hoàn thiện Pháp lệnh trên cơ sở ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến thẩm tra của Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, trình Chủ tịch Quốc hội ký ban hành Pháp lệnh./.