Điều chỉnh địa giới hành chính giữa Hà Nội và Phú Thọ: 4 nhiệm vụ trọng tâm

Bày tỏ nhất trí và đánh giá cao Đề án của Chính phủ về việc điều chỉnh địa giới hành chính giữa thành phố Hà Nội và tỉnh Phú Thọ, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa, đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi nhấn mạnh, đây là chủ trương đúng đắn nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 27 của Bộ Chính trị về không gian phát triển mới cho các địa phương mang tính chiến lược, thể hiện tư duy quản trị không gian hiện đại, giải quyết triệt để bất cập và tạo dư địa phát triển bền vững cho vùng Thủ đô.

“Việc điều chỉnh 40,06 km² diện tích tự nhiên này không nhằm mục đích mở rộng đô thị mà là để bảo tồn nguyên vẹn lá phổi xanh liên vùng, kết nối hành lang sinh thái Ba Vì - Viên Nam với Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hòa Lạc và Vành đai 5 của vùng Thủ đô. 

Quyết sách này hoàn toàn phù hợp với định hướng của Bộ Chính trị tại Nghị quyết số 15 về phát triển Thủ đô Hà Nội cũng như Nghị quyết số 27 về tổ chức không gian phát triển mới. 

Sự đồng thuận rất cao của nhân dân tại hai địa phương (94,97% tại Hà Nội và 97,10% tại Phú Thọ) cùng việc đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn, điều kiện luật định đã khẳng định tính chính trị, pháp lý và thực tiễn vững chắc của Đề án”, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa nêu rõ.

Chỉ ra những cơ hội và thách thức đối với thành phố Hà Nội sau khi tiếp nhận địa bàn, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa cho rằng để giải quyết bài toán này, Hà Nội cần chủ động áp dụng các chính sách đặc thù hiện có theo thẩm quyền của Luật Thủ đô đối với các mô hình thử nghiệm có kiểm soát. Tuy nhiên, việc thử nghiệm phải bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với các luật chuyên ngành.

“Sự thành công của một quyết sách điều chỉnh địa giới hành chính nằm ở quá trình thực thi, sao cho không gian quản lý không bị gián đoạn, niềm tin của nhà đầu tư không suy giảm và đời sống của người dân không bị xáo trộn”, nhấn mạnh quan điểm này, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa cho rằng để Nghị quyết đi vào cuộc sống nhanh chóng, hiệu lực và hiệu quả, tránh khoảng trống pháp lý, cần bổ sung 1 khoản vào Điều 3 (Tổ chức thực hiện) của dự thảo Nghị quyết: Giao UBND thành phố Hà Nội chủ trì, phối hợp với UBND tỉnh Phú Thọ ban hành kế hoạch phối hợp thực hiện điều khoản chuyển tiếp. 

Trong đó, kế hoạch phải xác định rõ lộ trình bàn giao nguyên trạng dữ liệu về đất đai, rừng, các dự án và an sinh xã hội, đồng thời thiết lập cơ chế giải quyết hiệu quả các vấn đề phát sinh.

Bày tỏ tán thành việc điều chỉnh 40,06 km² diện tích tự nhiên cùng 1.057 nhân khẩu từ tỉnh Phú Thọ về thành phố Hà Nội, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà, đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội cho rằng quyết sách này giúp chấm dứt tình trạng "một vườn quốc gia, hai địa giới hành chính cấp tỉnh", thống nhất công tác quản lý lâm nghiệp với quản lý lãnh thổ, đồng thời phù hợp với điểm g khoản 2 Điều 24 Luật Thủ đô về thẩm quyền của Hội đồng nhân dân thành phố đối với toàn bộ diện tích rừng trên địa bàn.

Góp ý cụ thể hoàn thiện dự thảo Nghị quyết, đại biểu đề nghị khoản 2 Điều 3 về kiểm soát các dự án đầu tư và chính sách bồi thường cần bổ sung quy định: Giao UBND tỉnh Phú Thọ chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội lập danh mục đầy đủ các dự án, xác định rõ tính pháp lý, tiến độ, nghĩa vụ tài chính làm cơ sở bàn giao; công khai danh mục dự án, số hộ bị ảnh hưởng và bảo đảm áp dụng thống nhất, công bằng chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư.

Về chuyển tiếp chính sách, đại biểu đề nghị chỉnh lý khoản 4 Điều 3 theo hướng: Nêu rõ các cơ chế, chính sách đặc thù theo Luật Thủ đô được áp dụng cho khu vực này; thay cụm từ "cơ quan có thẩm quyền" bằng "Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội quyết định theo thẩm quyền"; đồng thời quy định HĐND và UBND thành phố Hà Nội ban hành văn bản hướng dẫn chậm nhất 3 tháng kể từ ngày Nghị quyết có hiệu lực thi hành.

Cùng góp ý về chính sách chuyển tiếp (Khoản 4 Điều 3), đại biểu Nguyễn Văn Mạnh, đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ bày tỏ đồng thuận với việc dự thảo quy định: khi Nghị quyết có hiệu lực, ngoài chính sách của Hà Nội, các chính sách đang hưởng tại Phú Thọ được tiếp tục thực hiện cho đến hết giai đoạn. 

Tuy nhiên, đại biểu cũng đề nghị bổ sung thêm nguyên tắc: Các chế độ, chính sách đang hưởng từ Phú Thọ sẽ tiếp tục thực hiện nếu Hà Nội chưa có hoặc chính sách của Hà Nội thấp hơn; nếu Hà Nội có cùng chính sách nhưng mức hưởng cao hơn thì người dân được hưởng ngay theo chính sách mới của Hà Nội.

Bên cạnh đó, trên cơ sở tổng hợp ý kiến cử tri, đại biểu Nguyễn Văn Mạnh nêu rõ một số vấn đề Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ đề nghị hai địa phương cùng quan tâm. 

Theo đó, về nguyên tắc xác định phạm vi điều chỉnh: Đề nghị hai địa phương thống nhất lấy yêu cầu quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Vườn quốc gia Ba Vì làm căn cứ quan trọng. Địa giới sau điều chỉnh cần bảo đảm rõ ràng, liên tục, thuận lợi trong quản lý, hạn chế tối đa việc chia cắt khu dân cư, thửa đất và các công trình dự án đang triển khai; đồng thời không tạo ra bất hợp lý mới trong quản lý hành chính. 

Việc điều chỉnh cũng phải đặt trong tổng thể quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của cả Hà Nội và Phú Thọ, bảo đảm hài hòa lợi ích của hai địa phương và lợi ích chung của vùng Thủ đô.

Đảm bảo quyền lợi cho người dân khi điều chỉnh địa giới hành chính

Về bảo đảm quyền lợi cho người dân và các đối tượng chịu tác động: Đề nghị hai tỉnh/thành phố tiếp tục phối hợp giải quyết dứt điểm các tồn tại từ trước liên quan đến mở rộng Vườn quốc gia Ba Vì, đặc biệt là các hộ dân có diện tích đất bị ảnh hưởng nhưng chưa được giải quyết đầy đủ. 

Đồng thời, giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh về thủ tục hành chính, giấy tờ nhân thân của người dân và các chính sách an sinh xã hội. 

Khi Hà Nội triển khai các dự án trên địa bàn mới, cần quan tâm hỗ trợ bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư, bảo đảm sinh kế, việc làm, thu nhập và đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân; tiếp tục đầu tư gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số.

Về rà soát tài sản và hỗ trợ doanh nghiệp: Đề nghị hai địa phương xác định chính xác đường địa giới, diện tích giao nhận, dân số thường trú/tạm trú, đất đai, tài sản công, công trình quốc phòng - an ninh, hạ tầng và các tài sản liên quan. 

Đối với các dự án đã được UBND tỉnh Phú Thọ chấp thuận chủ trương đầu tư, đề nghị Hà Nội tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục hành chính và đầu tư để doanh nghiệp sớm đi vào hoạt động hiệu quả.

4 nhiệm vụ trọng tâm sau khi điều chỉnh địa giới hành chính giữa Hà Nội và Phú Thọ

Làm rõ các vấn đề đại biểu quan tâm, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải nhận thấy phương hướng, giải pháp và tổ chức thực hiện sau khi điều chỉnh địa giới là nội dung được nhiều đại biểu quan tâm, nhất là công tác bảo vệ Vườn quốc gia Ba Vì, ổn định đời sống nhân dân và xử lý các dự án, công trình trong khu vực điều chỉnh. Về nội dung này, Chính phủ đã chỉ đạo UBND thành phố Hà Nội và UBND tỉnh Phú Thọ xây dựng dự thảo kế hoạch triển khai ngay trong quá trình lập hồ sơ Đề án.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, sau khi Nghị quyết được thông qua, Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo hai địa phương tập trung vào 4 nhóm việc trọng tâm:

1. Quản lý, bảo vệ chặt chẽ Vườn quốc gia Ba Vì: Việc điều chỉnh địa giới không làm thay đổi chế độ quản lý rừng đặc dụng và không đồng nghĩa với việc chuyển mục đích sử dụng đất. Các dự án du lịch chỉ được triển khai khi phù hợp với quy hoạch và quy định pháp luật.

2. Bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân chuyển. Theo đó 243 hộ dân (gồm 1.057 nhân khẩu) chuyển về xã Ba Vì nếu không có nguyện vọng di dời thì không phải di dời. 

Các chính sách đối với đồng bào Mường, Dao, người có công và đối tượng bảo trợ xã hội được chuyển tiếp liên tục, không gián đoạn. Giấy tờ đã cấp tiếp tục được sử dụng, không bắt buộc cấp đổi đồng loạt.

3. Hai địa phương đang rà soát toàn bộ dự án, công trình, tài sản trong phạm vi 40,06 km² để chuẩn bị bàn giao, tiếp nhận. Các dự án có quyết định hợp pháp sẽ được kế thừa giá trị pháp lý, không để xuất hiện khoảng trống quản lý hoặc gây khó khăn cho doanh nghiệp.

4. Rà soát, điều chỉnh quy hoạch: Thực hiện điều chỉnh Quy hoạch tổng thể Thủ đô và Quy hoạch tỉnh Phú Thọ sau khi Nghị quyết có hiệu lực theo đúng chỉ đạo của Bộ Chính trị và ý kiến đại biểu Quốc hội.

“Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo hai địa phương chuẩn bị kỹ lưỡng và triển khai thực hiện Nghị quyết của Quốc hội bảo đảm chặt chẽ, nghiêm túc để từ ngày 01/05/2027, việc quản lý theo địa giới mới được thông suốt, đời sống nhân dân ổn định và Vườn quốc gia Ba Vì được quản lý thống nhất, đồng bộ góp phần vào lợi ích phát triển lâu dài của vùng Thủ đô và cả nước”, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải nhấn mạnh.

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhấn mạnh, sau phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ phối hợp với Chính phủ chỉ đạo các cơ quan hữu quan nghiêm túc tiếp thu ý kiến đại biểu để hoàn thiện dự thảo Nghị quyết trình Quốc hội xem xét, biểu quyết thông qua. Ngay sau đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng sẽ xem xét, thông qua các nghị quyết điều chỉnh địa giới hành chính cấp xã liên quan.