Đề xuất sửa đổi, bổ sung nội dung hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa

Bộ Tài chính cho biết, về nội dung hỗ trợ chung, kế thừa Mục 1 Chương II của Luật Hỗ trợ DNNVV năm 2017, đồng thời mở rộng phạm vi và cụ thể hóa các chính sách hỗ trợ theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW, Nghị quyết số 57-NQ/TW và Kết luận số 17-KL/TW, bảo đảm tập trung, thực chất, hiệu quả, lấy doanh nghiệp làm trung tâm. 

Các quy định tại Chương II hướng tới tháo gỡ những rào cản phát sinh trong thực tiễn thi hành Luật hiện hành, nhất là trong tiếp cận thông tin, đào tạo, tư vấn, pháp lý, tín dụng, thuế, kế toán, mặt bằng sản xuất kinh doanh, công nghệ, chuyển đổi số và thị trường; qua đó hình thành nền tảng chính sách thống nhất để DNNVV đủ điều kiện được tiếp cận các hỗ trợ cơ bản của Nhà nước. 

Khuyến khích tổ chức tín dụng cho DNNVV vay trên cơ sở đa dạng hóa hình thức bảo đảm tiền vay

 Cụ thể, sửa đổi quy định về hỗ trợ tiếp cận tín dụng tại Điều 8 trên cơ sở kế thừa Điều 8 Luật Hỗ trợ năm 2017 nhưng mở rộng phương thức tiếp cận tín dụng phù hợp với yêu cầu cần khơi thông nguồn lực cho khu vực kinh tế tư nhân, ưu tiên cho DNNVV, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo tại Nghị quyết số 68-NQ/TW. 

Theo đó, dự thảo Luật Hỗ trợ DNNVV bổ sung cơ chế khuyến khích tổ chức tín dụng cho DNNVV vay trên cơ sở đa dạng hóa hình thức bảo đảm tiền vay, bao gồm bảo đảm bằng động sản, tài sản hình thành trong tương lai, quyền tài sản, quyền sở hữu trí tuệ, tài sản vô hình, tài sản số, tài sản ảo và tài sản hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.

Luật hóa hóa đầy đủ các cơ chế, chính sách hỗ trợ thuế, chi phí kế toán cho DNNVV

Sửa đổi, bổ sung quy định về hỗ trợ thuế và kế toán tại Điều 9 đồng bộ với pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và công nghệ cao; đồng thời luật hóa hóa đầy đủ các cơ chế, chính sách hỗ trợ thuế, chi phí kế toán cho DNNVV tại Nghị quyết số 198/2025/QH15, bảo đảm phù hợp với yêu cầu tại Kết luận số 18-KL/TW ngày 02/4/2026 Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về xây dựng hệ thống thuế hiện đại, hạn chế lồng ghép chính sách xã hội trong chính sách thuế.

Cho phép địa phương sử dụng ngân sách địa phương để hỗ trợ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, vườn ươm công nghệ dành cho DNNVV

Sửa đổi, bổ sung quy định về hỗ trợ mặt bằng sản xuất tại Điều 10 trên cơ sở bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với Điều 202 Luật Đất đai năm 2024 và luật hóa đầy đủ các cơ chế, chính sách hỗ trợ DNNVV tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất kinh doanh tại Nghị quyết số 198/2025/QH15. 

Dự thảo Luật Hỗ trợ DNNVV cho phép địa phương sử dụng ngân sách địa phương để hỗ trợ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, vườn ươm công nghệ dành cho DNNVV; quy định trách nhiệm dành một phần diện tích đất đã đầu tư hạ tầng cho DNNVV thuê, thuê lại; hỗ trợ giảm tiền thuê lại đất cho DNNVV, DNNVV khởi nghiệp sáng tạo, DNNVV trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ; đồng thời hỗ trợ DNNVV thuê nhà, đất là tài sản công chưa sử dụng hoặc sử dụng chưa hiệu quả.

Bổ sung cơ chế cho phép DNNVV trích lập quỹ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Sửa đổi, bổ sung quy định hỗ trợ công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyểnđổi số tại Điều 11 trên cơ sở bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với các chính sách hỗ trợ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đã quy định tại Nghị quyết số 198/2025/QH15, Luật KHCN, Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025, Luật Chuyển đổi số năm 2025. 

Theo đó, dự thảo Luật Hỗ trợ DNNVV bổ sung cơ chế cho phép DNNVV trích lập quỹ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tính chi phí nghiên cứu và phát triển ở mức ưu đãi khi xác định thu nhập chịu thuế; hỗ trợ sử dụng cơ sở nghiên cứu, thử nghiệm, cơ sở thí nghiệm dùng chung; hỗ trợ tư vấn lựa chọn, tiếp nhận, hấp thụ, cải tiến công nghệ; hỗ trợ xác lập, khai thác, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; hỗ trợ chuyển đổi số, sử dụng nền tảng số, phần mềm kế toán dùng chung.

Bổ sung quy định ưu đãi trong mua sắm công đối với một số gói thầu phù hợp với năng lực DNNVV 

Sửa đổi, bổ sung quy định về hỗ trợ mở rộng thị trường tại Điều 12 trên cơ sở các Chiến lược phát triển thị trường hàng hóa, Chiến lược phát triển thị trường trọng điểm gắn với thế mạnh của Việt Nam trong thời gian tới và các cơ chế, chính sách hỗ trợ hình thành doanh nghiệp vừa và lớn, doanh nghiệp tiên phong tại Nghị quyết số 198/2025/QH15. 

Theo đó, nội dung hỗ trợ bao gồm ưu tiên hỗ trợ DNNVV tham gia các chương trình xúc tiến thương mại trong nước và quốc tế, chương trình phát triển thương mại điện tử, chương trình vươn ra thị trường quốc tế và các chương trình phù hợp khác. 

Đồng thời, bổ sung quy định ưu đãi trong mua sắm công đối với một số gói thầu phù hợp với năng lực DNNVV và cơ quan, tổ chức có sử dụng ngân sách nhà nước để mua sắm công dành tỷ lệ tối thiểu 20% ngân sách hoặc 20% số lượng gói thầu hằng năm để mua sắm sản phẩm, dịch vụ do doanh nghiệp nhỏ và vừa sản xuất, cung ứng.

Dự thảo Luật Hỗ trợ DNNVV cũng bổ sung chính sách hỗ trợ thương mại điện tử xuyên biên giới, hỗ trợ pháp lý, sở hữu trí tuệ, truy xuất nguồn gốc, quản trị khách hàng, logistics và nâng cao độ tin cậy trong giao dịch điện tử.

Quy định cụ thể DNNVV được hỗ trợ chi phí tham gia chương trình đào tạo về khởi sự kinh doanh và quản trị doanh nghiệp

Sửa đổi quy định về hỗ trợ đào tạo tại Điều 13 trên cơ sở kế thừa Điều15 của Luật Hỗ trợ DNNVV năm 2017 về hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực. 

Theo đó, dự thảo Luật Hỗ trợ DNNVV quy định cụ thể DNNVV được hỗ trợ chi phí tham gia chương trình đào tạo về khởi sự kinh doanh và quản trị doanh nghiệp; đồng thời bổ sung các hình thức đào tạo trực tiếp, trực tuyến, kết hợp trực tiếp -trực tuyến và đào tạo tại cơ sở của doanh nghiệp, qua đó nâng cao năng lực quản trị, năng lực tuân thủ và khả năng thích ứng của DNNVV.

Bổ sung hình thức cố vấn, huấn luyện nhằm gia tăng hiệu quả hỗ trợ DNNVV

Bổ sung quy định riêng về hỗ trợ tư vấn, cố vấn, huấn luyện tại Điều 14 theo hướng kế thừa các quy định còn giá trị tại Luật hiện hành và bổ sung hình thức cố vấn, huấn luyện nhằm gia tăng hiệu quả hỗ trợ DNNVV. 

Theo đó, DNNVV được hỗ trợ chi phí sử dụng dịch vụ tư vấn, cố vấn, huấn luyện về pháp lý, quản trị doanh nghiệp và các lĩnh vực chuyên môn liên quan, gắn với phát triển mạng lưới chuyên gia có năng lực, kinh nghiệm thực tiễn, qua đó chuyển trọng  tâm hỗ trợ từ cung cấp thông tin chung sang đồng hành cùng DNNVV xử lý các vấn đề cụ thể trong quản trị, sản xuất, kinh doanh và tham gia thị trường.

Hỗ trợ nâng cao năng lực tuân thủ, phòng ngừa và kiểm soát rủi ro pháp lý cho DNNVV

Sửa đổi, bổ sung quy định về hỗ trợ pháp lý tại Điều 15 để quy định tập trung các nội dung hỗ trợ nâng cao năng lực tuân thủ, phòng ngừa và kiểm soát rủi ro pháp lý cho DNNVV; bao gồm cung cấp thông tin pháp luật, đào tạo, bồi dưỡng kiến thức pháp luật, tư vấn pháp luật thông qua mạng lưới tư vấn viên pháp lý.

Đồng thời bổ sung nội dung xây dựng, quản lý, cập nhật và vận hành Trang thông tin điện tử hỗ trợ pháp lý cho DNNVV, đáp ứng yêu cầu thực tiễn của khu vực DNNVV về quản trị rủi ro và tăng cường khả năng tiếp cận thị trường.

Bảo đảm DNNVV được tiếp cận thông tin chuyên sâu và các dịch vụ hỗ trợ qua một đầu mối thống nhất

Sửa đổi, bổ sung quy định về hỗ trợ thông tin tại Điều 16 theo hướng thiết lập một đầu mối (Cổng Thông tin về doanh nghiệp và Hệ thống thông tin doanh nghiệp) làm nền tảng số dùng chung, tích hợp dữ liệu, tài liệu, khóa học, dịch vụ tư vấn trực tuyến và kênh phản hồi chính sách. 

Đồng thời, dự thảo Luật Hỗ trợ DNNVV làm rõ trách nhiệm kết nối, liên thông dữ liệu giữa bộ, ngành, địa phương, hiệp hội doanh nghiệp, bảo đảm DNNVV được tiếp cận thông tin chuyên sâu và các dịch vụ hỗ trợ qua một đầu mối thống nhất, khắc phục tình trạng thông tin hỗ trợ còn phân tán, khó tiếp cận, chưa bắt kịp yêu cầu của chuyển đổi số, nền tảng số và phương thức truyền thông số hiện nay.

Thiết kế cơ chế hỗ trợ đặc thù cho các nhóm doanh nghiệp còn gặp nhiều bất lợi trong tiếp cận nguồn lực

Bổ sung quy định về hỗ trợ DNNVV do phụ nữ, người khuyết tật làm chủ, doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động nữ, nhiều lao động là người khuyết tật, doanh nghiệp ở miền núi, biên giới, hải đảo tại Điều 17, theo đó thiết kế cơ chế hỗ trợ đặc thù cho các nhóm doanh nghiệp còn gặp nhiều bất lợi trong tiếp cận nguồn lực, thị trường và dịch vụ hỗ trợ. 

Đây là nội dung mới so với Luật năm 2017, thể chế hóa yêu cầu tại Kết luận số 17-KL/TW về lấy doanh nghiệp làm trung tâm và Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân nhanh, bền vững, hiệu quả, bảo đảm nguyên tắc hỗ trợ bao trùm, bình đẳng cơ hội và phát triển cân bằng giữa các nhóm doanh nghiệp, vùng, địa bàn.

Bổ sung quy định về phát triển hệ sinh thái hỗ trợ DNNVV

Bổ sung quy định về phát triển hệ sinh thái hỗ trợ DNNVV tại Điều18. Đây là điểm mới tại dự thảo Luật Hỗ trợ DNNVV, nhằm khắc phục hạn chế của Luật năm 2017 khi hoạt động hỗ trợ còn phân tán, thiếu liên kết giữa các chủ thể hỗ trợ. 

Dự thảo Luật quy định phát triển thị trường dịch vụ phát triển kinh doanh; đầu tư, nâng cấp cơ sở ươm tạo, khu làm việc chung, cơ sở thí nghiệm dùng chung, trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm hỗ trợ DNNVV; phát triển mạng lưới tư vấn, cố vấn, huấn luyện; kết nối DNNVV với doanh nghiệp lớn, tổ chức tài chính, viện nghiên cứu, trường đại học, quỹ đầu tư, hiệp hội doanh nghiệp. 

Việc bổ sung một điều riêng về phát triển hệ sinh thái cũng đặt trọng tâm vai trò của các tác nhân trong hệ sinh thái đồng hành cùng với nhà nước trong hoạt động hỗ trợ DNNVV. Đây cũng sẽ là nguồn lực xã hội hóa bổ sung thiết yếu cùng với nguồn lực NSNN để hỗ trợ DNNVV.

 Sửa đổi, bổ sung quy định về hỗ trợ DNNVV khởi nghiệp sáng tạo 

Cũng theo Bộ Tài chính, về nội dung hỗ trợ trọng tâm, kế thừa Mục 2 Chương II của Luật năm 2017. Ngoài các nội dung hỗ trợ chung cho các DNNVV quy định từ Điều 8 đến Điều 18; dự thảo Luật quy định các nhóm chính sách hỗ trợ trọng tâm đối với những đối tượng ưu tiên, phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ và quan điểm chỉ đạo tại Kết luận số 18-KL/TW ngày 02/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về phát triển nhanh, bền vững, nâng cao năng lực khoa học, công nghệ,đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chất lượng nguồn nhân lực. Cụ thể:

Sửa đổi, bổ sung quy định về hỗ trợ DNNVV khởi nghiệp sáng tạo tại Điều 19 trên cơ sở kế thừa Điều 17 và Điều 18 của Luật năm 2017. 

Dự thảo Luật Hỗ trợ DNNVV mở rộng nội dung hỗ trợ phù hợp với tinh thần tại Nghị quyết số 57/NQ-TW và Nghị quyết số 68-NQ/TW, bao gồm hỗ trợ thuế, miễn giảm thuế đối với một số khoản thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, hỗ trợ chuyên gia, nhà khoa học, tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; hỗ trợ chi phí tư vấn, cố vấn, huấn luyện, thương mại hóa sản phẩm; ưu tiên tiếp cận cơ sở ươm tạo, cơ sở kỹ thuật, cơ sở thí nghiệm, trung tâm đổi mới sáng tạo, khu làm việc chung; áp dụng khấu hao nhanh đối với tài sản phục vụ nghiên cứu, phát triển công nghệ, thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm.

Sửa đổi, bổ sung quy định về hỗ trợ DNNVV chuyển đổi từ hộ kinh doanh

Sửa đổi, bổ sung quy định về hỗ trợ DNNVV chuyển đổi từ hộ kinh doanh tại Điều 20 trên cơ sở kế thừa Điều 16 của Luật năm 2017 nhưng mở rộng nội dung hỗ trợ theo hướng toàn diện hơn nhằm góp phần đạt được mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 như mục tiêu của Bộ Chính trị đã đặt ra. 

Theo đó, doanh nghiệp chuyển đổi được kế thừa quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của hộ kinh doanh; được hỗ trợ chuyển tiếp dữ liệu thuế, hóa đơn, bảo hiểm xã hội, lịch sử tín dụng; miễn lệ phí đăng ký doanh nghiệp, phí công bố nội dung đăng ký doanh nghiệp lần đầu; áp dụng cơ chế kê khai, nộp thuế, chế độ kế toán, báo cáo đơn giản; được cung cấp miễn phí hoặc hỗ trợ sử dụng nền tảng số, phần mềm kế toán dùng chung, dịch vụ kế toán trong thời gian đầu; được ưu tiên đào tạo, tư vấn, hỗ trợ pháp lý và áp dụng cơ chế hỗ trợ tuân thủ pháp luật trong năm đầu sau chuyển đổi.

Nhiều hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa kinh doanh bền vững

Bổ sung quy định về hỗ trợ DNNVV kinh doanh bền vững tại Điều 21. Đây là nội dung chưa được quy định tại Luật năm 2017, nhằm hiện thực hóa chủ trương của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, theo đó có cơ chế, chính sách quản lý phát triển toàn diện, bao trùm, bền vững; phát triển kinh tế gắn với bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội, bảo vệ tài nguyên, môi trường, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu. 

Tại dự thảo Luật, DNNVV kinh doanh bền vững được ưu tiên tiếp cận tín dụng, bảo lãnh tín dụng, tài trợ, vốn mồi; được hỗ trợ lãi suất đối với dự án xanh, dự án kinh tế tuần hoàn; hưởng ưu đãi thuế đối với hoạt động bảo vệ môi trường; áp dụng khấu hao nhanh đối với tài sản phục vụ chuyển đổi xanh, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải; hỗ trợ tư vấn, đánh giá, chứng nhận, đo lường, xây dựng báo cáo đáp ứng tiêu chuẩn phát triển bền vững; hỗ trợ chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh.

Tiếp tục nâng cấp năng lực tham gia chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng toàn cầu của DNNVV Việt Nam

Sửa đổi, bổ sung quy định về hỗ trợ DNNVV tham gia chuỗi giá trị và đầu tư ra nước ngoài tại Điều 22. Dự thảo Luật lược bỏ cách tiếp cận còn hẹp về cụm liên kết ngành, chuyển trọng tâm sang hỗ trợ DNNVV tham gia chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế nhằm tiếp tục nâng cấp năng lực tham gia chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng toàn cầu của DNNVV Việt Nam, góp phần cải thiện giá trị gia tăng của DNNVV trong chuỗi, nâng cao tỷ lệ nội địa. 

Nội dung hỗ trợ gồm chi phí xây dựng thương hiệu quốc tế, chuẩn hóa tiêu chuẩn quốc tế, thuê chuyên gia nghiên cứu thị trường, marketing quốc tế; tiếp cận tín dụng, bảo lãnh tín dụng, tài trợ; đánh giá năng lực, tư vấn cải thiện quản trị, công nghệ, sản xuất, tiêu chuẩn, chất lượng; đồng phát triển công nghệ với doanh nghiệp đầu chuỗi, doanh nghiệp lớn; hỗ trợ đào tạo, tư vấn, pháp lý, logistics, thương mại điện tử xuyên biên giới; hỗ trợ DNNVV quy mô vừa xây dựng chiến lược đầu tư quốc tế, mua bán - sáp nhập, góp vốn, mua cổ phần, phát triển hiện diện thươngmại ở nước ngoài.

Thiết kế cơ chế giao Thủ tướng Chính phủ ban hành chương trình hỗ trợ DNNVV trong từng thời kỳ

Bổ sung quy định về các chương trình hỗ trợ DNNVV tại Điều 23 trên cơ sở yêu cầu “...nhất là luật điều chỉnh các nội dung về kiến tạo phát triển chỉ quy định những vấn đề khung, những vấn đề có tính nguyên tắc thuộc thẩm quyền của Quốc hội, còn những vấn đề thực tiễn thường xuyên biến động thì giao Chính phủ, Bộ, ngành, địa phương quy định để bảo đảm linh hoạt, phù hợp với thực tiễn” tại Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị. 

So với Luật năm 2017 quy định tương đối cứng một số nhóm hỗ trợ đặc thù, dự thảo Luật thiết kế cơ chế giao Thủ tướng Chính phủ ban hành chương trình hỗ trợ DNNVV trong từng thời kỳ phù hợp với ưu tiên và mục tiêu phát triển quốc gia.