Đề xuất bãi bỏ điều kiện kinh doanh rượu; bỏ thủ tục cấp giấy phép trong kinh doanh rượu

Bộ Tư pháp đang thẩm định dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 105/2017/NĐ-CP về kinh doanh rượu. Trong đó, dự thảo đề xuất bãi bỏ thủ tục cấp giấy phép trong kinh doanh rượu; bãi bỏ điều kiện kinh doanh rượu;...

Bố cục của dự thảo Nghị định 

Dự thảo Nghị định gồm 4 Chương và 15 Điều. Cụ thể như sau:

Chương I: Quy định chung: gồm 06 Điều, từ Điều 1 đến Điều 6.

Chương II: Kinh doanh rượu: gồm 02 Điều, từ Điều 7 và Điều 8.

Chương III: Trách nhiệm quản lý nhà nước đối với kinh doanh rượu: gồm 05 Điều, từ Điều 9 đến Điều 13.

Chương IV: Điều khoản thi hành: gồm 2 Điều, từ Điều 14 đến Điều 15.

Những điểm mới trong dự thảo Nghị định 

Dự thảo Nghị định tập trung vào phương thức quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh rượu theo cơ chế chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, cải cách hành chính, xóa bỏ điều kiện đầu tư kinh doanh, cụ thể như sau:

1. Bãi bỏ điều kiện kinh doanh rượu

Theo quy định của Luật Đầu tư năm 2025, kinh doanh rượu thuộc Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Tuy nhiên, ngày 15 tháng 5 năm 2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP về cắt giảm, sửa đổi ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và ngày 18 tháng 5 năm 2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; theo đó, kinh doanh rượu không còn quy định là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Đồng thời, theo quy định tại Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư năm 2025 được Quốc hội thông qua ngày 24 tháng 8 năm 2026 (có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 3 năm 2027) đã sửa đổi Phụ lục Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện: kinh doanh rượu không thuộc danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Do đó, dự thảo Nghị định đã bãi bỏ các quy định về điều kiện kinh doanh rượu, bảo đảm phù hợp với quy định pháp luật hiện hành.

2. Bãi bỏ thủ tục cấp giấy phép trong hoạt động kinh doanh rượu

Theo quy định tại Nghị định số 105/2017/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 17/2020/NĐ-CP), thương nhân trước khi thực hiện hoạt động sản xuất, phân phối, bán buôn, bán lẻ rượu phải được cấp loại giấy phép tương ứng với từng hoạt động kinh doanh. Ngày 18 tháng 5 năm 2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; theo đó đã cắt giảm, bãi bỏ các điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính đối với mặt hàng rượu. Trên cơ sở đó, tại dự thảo Nghị định, các quy định về cấp giấy phép sản xuất, phân phối, bán buôn và bán lẻ rượu đã được bãi bỏ toàn bộ.

3. Chuyển đổi phương thức quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm

Như đã báo cáo tại mục 1 và mục 2 trên đây, dự thảo Nghị định không quy định về điều kiện kinh doanh và thủ tục cấp giấy phép đối với hoạt động kinh doanh rượu. Dự thảo Nghị định quy định trước khi tiến hành hoạt động kinh doanh rượu, thương nhân thực hiện trách nhiệm cung cấp thông tin về hoạt động kinh doanh rượu và tiến hành hoạt động kinh doanh bình thường sau khi thực hiện cung cấp thông tin. Cơ quan quản lý nhà nước thực hiện quản lý thông qua công tác kiểm tra, giám sát và hậu kiểm.

4. Tăng cường trách nhiệm của thương nhân

Do chuyển từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm, dự thảo Nghị định quy định rõ trách nhiệm của thương nhân trong việc cung cấp thông tin trước khi tiến hành hoạt động kinh doanh rượu, đồng thời bổ sung chế tài xử lý đối với trường hợp không thực hiện trách nhiệm này. Theo đó, ngoài việc bị xử phạt vi phạm hành chính, thương nhân không thực hiện nghĩa vụ cung cấp thông tin còn bị áp dụng biện pháp tạm ngừng hoạt động kinh doanh rượu cho đến khi hoàn thành trách nhiệm cung cấp thông tin theo quy định. Quy định này nhằm nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của thương nhân, bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước trong điều kiện thực hiện cơ chế hậu kiểm.

5. Quy định về cửa khẩu nhập khẩu rượu

Theo quy định tại Nghị định số 105/2017/NĐ-CP, thương nhân nhập khẩu rượu phải thực hiện nhập khẩu qua cửa khẩu quốc tế. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện đã phát sinh một số vướng mắc liên quan đến quy định về cửa khẩu nhập khẩu rượu đối với trường hợp nhập khẩu rượu từ khu chế xuất vào thị trường nội địa. Để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, dự thảo Nghị định đã điều chỉnh theo hướng loại trừ trường hợp nhập khẩu rượu từ khu chế xuất vào nội địa khỏi phạm vi áp dụng quy định về cửa khẩu nhập khẩu rượu, đồng thời tiếp tục duy trì quy định nhập khẩu rượu qua cửa khẩu quốc tế đối với các trường hợp khác nhằm tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát nguồn gốc, chất lượng hàng hóa, phòng, chống buôn lậu và gian lận thương mại, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất của thương nhân trong khu chế xuất tại Việt Nam.

6. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý hoạt động kinh doanh rượu

Nghị định được xây dựng theo hướng đổi mới phương thức quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh rượu thông qua việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số. Nghị định quy định việc cung cấp thông tin về hoạt động kinh doanh rượu theo hình thức trực tuyến, từng bước giảm sự phụ thuộc vào hồ sơ, giấy tờ trong quá trình thực hiện, đồng thời hỗ trợ cơ quan quản lý nhà nước theo dõi, giám sát, thực hiện hậu kiểm và xử lý vi phạm, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch và hiệu quả quản lý./.

TOÀN VĂN: Dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 105/2017/NĐ-CP về kinh doanh rượu