Đề nghị luật hóa quy trình tham vấn chính sách

Tại phiên họp Thường vụ Quốc hội thứ 7, chiều 2/10, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật.

Quan tâm đến chất lượng phản biện xã hội và tham vấn chính sách, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đề nghị luật hóa quy trình tham vấn theo hướng thực chất, khắc phục tình trạng tổ chức hội nghị hoặc gửi văn bản lấy ý kiến nhưng việc tham gia, tiếp thu và giải trình còn hình thức.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi, với những dự án tác động trực tiếp, rộng lớn đến người dân và doanh nghiệp, cần xác định rõ các cơ quan, tổ chức bắt buộc phải được lấy ý kiến. Vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, VCCI và các tổ chức, hiệp hội đại diện cho người dân, doanh nghiệp phải được khẳng định rõ hơn trong luật, đi cùng trách nhiệm cụ thể của các chủ thể tham gia phản biện, tham vấn.

Băn khoăn về việc lược bỏ nghị quyết liên tịch khỏi hệ thống văn bản quy phạm pháp luật

Đồng tình với yêu cầu này, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Cao Xuân Thạo đề nghị quy định thời hạn cơ quan chủ trì soạn thảo phải gửi hồ sơ đến cơ quan phản biện. Để có đủ thời gian nghiên cứu, huy động chuyên gia và các hội đồng tư vấn, hồ sơ cần được gửi trước ít nhất từ 7 đến 10 ngày. 

Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cũng băn khoăn về việc lược bỏ nghị quyết liên tịch khỏi hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. 

Hiện nhiều hoạt động quan trọng như tiếp xúc cử tri, hiệp thương giới thiệu người ứng cử, giám sát và phản biện xã hội được triển khai trên cơ sở nghị quyết liên tịch. Vì vậy, nếu thay đổi tính chất của loại văn bản này, cần làm rõ hình thức thay thế và căn cứ pháp lý để các cơ quan tiếp tục phối hợp thực hiện nhiệm vụ.

Đề nghị phân định rõ trách nhiệm giữa Bộ Công an và Thanh tra Chính phủ

Cũng theo Quochoi.vn, góp ý vào quy định lấy ý kiến đối với hồ sơ chính sách và thẩm định dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới đề nghị phân định rõ trách nhiệm giữa Bộ Công an và Thanh tra Chính phủ.

 Theo Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới, Bộ Công an nên tham gia ý kiến về yêu cầu bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội; Thanh tra Chính phủ cho ý kiến về nhận diện nguy cơ tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Nếu cùng một nội dung được giao cho hai cơ quan tham gia nhưng ý kiến khác nhau thì sẽ khó xác định căn cứ tiếp thu. 

Do đó, cơ quan soạn thảo cần rà soát để tránh trùng lặp, bảo đảm một nhiệm vụ có cơ quan chịu trách nhiệm chính, đồng thời không quy định việc lấy ý kiến một cách máy móc, làm kéo dài quy trình.

Đề nghị quy định chặt chẽ hơn điều kiện áp dụng thủ tục rút gọn

Từ góc độ đại diện cộng đồng doanh nghiệp, Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI Đậu Anh Tuấn đề nghị quy định chặt chẽ hơn điều kiện áp dụng thủ tục rút gọn. 

Theo thống kê được đại diện VCCI nêu tại phiên họp, riêng năm 2025 có 43% nghị định được ban hành theo quy trình rút gọn. Trong khi đó, quy trình này có thể không thực hiện đầy đủ việc tham vấn và đánh giá tác động, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng văn bản. 

Thời gian từ khi ban hành đến khi nghị định có hiệu lực bình quân chỉ khoảng 15,3 ngày, khiến người dân và doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc chuẩn bị các điều kiện thi hành.

Giải trình tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến, tiếp tục rà soát dự thảo theo hướng bảo đảm quy định ổn định, khả thi và có chất lượng. 

Quy trình xây dựng pháp luật phải chặt chẽ nhưng vẫn đủ linh hoạt để đáp ứng yêu cầu thực tiễn; tiêu chí áp dụng phải rõ ràng, tránh cách hiểu khác nhau, đồng thời xác định cụ thể trách nhiệm của người đứng đầu và trách nhiệm giải trình.