Đề nghị cần có tiêu chí đánh giá năng lực tự chủ của cơ sở giáo dục đại học

Góp ý về dự thảo Luật Giáo dục đại học (sửa đổi), đại biểu Mai Văn Hải, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa cho rằng, quyền hạn và trách nhiệm của cơ sở giáo dục đại học, cơ sở khác có giáo dục đại học được quy định tại Điều 14 dự thảo luật, trong đó khẳng định nguyên tắc tự chủ, tự chịu trách nhiệm đi đôi với trách nhiệm giải trình. Thống nhất với quan điểm trên, nhưng đại biểu cho rằng, quy định như vậy thiếu tiêu chí định lượng để xác định mức độ tự chủ.

“Do vậy, tôi xin đề nghị cần có tiêu chí đánh giá năng lực tự chủ của cơ sở giáo dục đại học, nhất là về công tác tài chính và tổ chức nhân sự. Bổ sung yêu cầu cơ sở tự chủ phải có hệ thống kiểm soát nội bộ, cơ chế kiểm toán độc lập và báo cáo giải trình định kỳ và công khai. 

Cần làm rõ mối quan hệ giữa quyền tự chủ của nhà trường với quyền quản lý của Nhà nước, của Bộ và địa phương để tránh hiểu tự chủ là tự do một cách tuyệt đối”, đại biểu kiến nghị.

Bên cạnh đó, đại biểu Mai Văn Hải cũng góp ý cụ thể vào điểm c Khoản 2, Điều 14 dự thảo luật. Theo đại biểu, dự thảo quy định cơ sở giáo dục đại học có trách nhiệm giải trình gắn với quyền tự chủ và trách nhiệm. Cụ thể, nhà đầu tư phê duyệt với cơ sở giáo dục đại học tư thục phù hợp với chiến lược giáo dục đại học nhằm đảm bảo nguyên tắc giải trình gắn với quyền tự chủ phòng ngừa rủi ro, đồng thời để Nhà nước làm tốt cơ chế hỗ trợ cơ sở giáo dục đại học tư thục. 

Đại biểu đề nghị Ban soạn thảo xem xét, bổ sung quy định và viết lại như sau: “Thực hiện sứ mệnh, chiến lược phát triển được cơ quan quản lý trực tiếp phê duyệt đối với cơ sở giáo dục đại học công lập, nhà đầu tư phê duyệt đối với cơ sở giáo dục đại học tư thục phù hợp với chiến lược giáo dục đại học. Đồng thời, nhà đầu tư có trách nhiệm công khai, minh bạch năng lực tài chính, nguồn vốn đầu tư, tình hình thực hiện cam kết đầu tư vào việc sử dụng các nguồn tài chính của nhà đầu tư, bảo đảm tính bền vững và hiệu quả trong hoạt động của cơ sở giáo dục đại học tư thục”.

Theo Báo cáo thẩm tra dự án luật, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tán thành quy định về tổ chức và quản trị của cơ sở giáo dục đại học và cho rằng, dự thảo luật đã thể chế hóa tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW trong việc bảo đảm quyền tự chủ đầy đủ, toàn diện cho các cơ sở giáo dục đại học không phụ thuộc vào mức độ tự chủ tài chính. 

Tuy nhiên, cơ quan chủ trì thẩm tra cũng đề nghị giao Chính phủ có văn bản hướng dẫn riêng về tự chủ đại học; quy định rõ về mức độ tự chủ dựa trên năng lực quản trị, chất lượng giáo dục được kiểm định và năng lực tài chính của cơ sở giáo dục đại học. Quy định rõ về quyền hạn, trách nhiệm của các bên liên quan trong giám sát hoạt động điều hành cơ sở giáo dục đại học khi chấm dứt hoạt động của hội đồng trường trong trường công lập; làm rõ vai trò, vị trí, chức năng một số đơn vị trong cơ cấu tổ chức của cơ sở giáo dục đại học như trường thuộc, phân hiệu, cơ sở sản xuất, hội đồng khoa học và đào tạo.