Ba nhóm đột phá chính để triển khai Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thống kê

Cục trưởng Cục thống kê Nguyễn Thị Hương cho biết, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thống kê (luật), việc đưa Luật nhanh chóng đi vào cuộc sống là nhiệm vụ mang tính chiến lược và đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của toàn ngành Thống kê. 

Với vai trò là người đứng đầu Cục Thống kê, bà Hương xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm và ngành Thống kê sẽ triển khai theo ba nhóm đột phá chính.

Thứ nhất là đột phá về nền tảng pháp lý và hướng dẫn nghiệp vụ

Theo bà Hương, trọng tâm của giai đoạn đầu là thể chế hóa kịp thời các quy định mới của Luật thông qua hệ thống văn bản dưới luật.

Cụ thể, hoàn thiện văn bản hướng dẫn thi hành: Cục Thống kê sẽ khẩn trương xây dựng và trình ban hành các văn bản quy định chi tiết các điều, khoản được sửa đổi, đặc biệt các nội dung liên quan đến thu thập, tích hợp và xử lý thông tin trong điều kiện chuyển đổi số.

Cơ chế phân cấp rõ ràng: Luật sửa đổi xác định rõ vai trò của Cơ quan thống kê cơ sở; vì vậy, chúng tôi sẽ hoàn thiện hướng dẫn về vị trí, chức năng, nhiệm vụ và cơ chế phối hợp kỹ thuật giữa cấp xã và cấp tỉnh nhằm bảo đảm thông tin được chuẩn hóa, liên thông.

Bảo đảm thống nhất hệ thống chỉ tiêu thống kê: Mặc dù Danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia chưa sửa đổi, nhưng Cục Thống kê sẽ triển khai các giải pháp nghiệp vụ nhằm thống nhất cách hiểu, phương pháp tính và nguồn dữ liệu để tránh khác biệt số liệu giữa các ngành và địa phương.

Thứ hai là đột phá về công nghệ, dữ liệu và giảm gánh nặng báo cáo

Đây là trụ cột quan trọng nhất để hiện đại hóa hoạt động thống kê theo tinh thần của Luật sửa đổi.

Theo đó, xây dựng Cơ sở dữ liệu thống kê quốc gia thống nhất do cơ quan thống kê trung ương chủ trì, bảo đảm kết nối - tích hợp - chuẩn hóa dữ liệu trên phạm vi toàn quốc, phục vụ quản lý nhà nước và nhu cầu của xã hội.

Tăng cường khai thác dữ liệu hành chính từ các bộ, ngành và địa phương. Việc sử dụng tối đa nguồn dữ liệu hành chính không chỉ nâng cao chất lượng thông tin mà còn góp phần giảm gánh nặng báo cáo cho doanh nghiệp và người dân.

Ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số: Sẽ ưu tiên đầu tư hạ tầng công nghệ, nền tảng lưu trữ và xử lý dữ liệu lớn, đồng thời triển khai các quy định mới về báo cáo thống kê điện tử, hướng tới tự động hóa và nâng cao tính kịp thời của dữ liệu.

Thứ ba là đột phá về tổ chức, đào tạo và triển khai thống kê cấp xã

Cũng theo Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương, Luật sửa đổi lần này xác định rõ hơn vai trò của cấp xã, do đó việc triển khai tại cơ sở là điểm then chốt.

Cụ thể, phân định rõ vai trò giữa Cơ quan thống kê cơ sở (quản lý, vận hành hệ thống thông tin thống kê cấp xã) và UBND cấp xã (thực hiện công tác thống kê và cung cấp dữ liệu hành chính).

 Đào tạo, tập huấn kịp thời và liên tục cho đội ngũ công chức kiêm nhiệm làm thống kê cấp xã, tập trung vào kỹ năng thu thập - tổng hợp dữ liệu và sử dụng hệ thống thông tin thống kê theo hướng số hóa, phù hợp với bối cảnh cấp xã không phát sinh biên chế chuyên trách.

Tăng cường giám sát chất lượng dữ liệu, bảo đảm tuân thủ phương pháp luận thống kê, đồng thời tuân thủ chặt chẽ quy định về bảo mật thông tin cá nhân và bảo vệ dữ liệu theo pháp luật.

"Tóm lại, Cục Thống kê sẽ tập trung nguồn lực vào việc hoàn thiện khung pháp lý, hiện đại hóa hạ tầng dữ liệu và công nghệ, đồng thời tăng cường năng lực thống kê ở cấp cơ sở. Mục tiêu là đưa các nội dung cải cách của Luật sửa đổi đi vào cuộc sống một cách đồng bộ, hiệu quả và hiện đại, góp phần nâng cao chất lượng thông tin thống kê phục vụ công tác quản lý, điều hành và phát triển kinh tế – xã hội của địa phương và cả nước ". Cục trưởng Cục Thống kê chia sẻ.