Danh mục 58 bệnh hiểm nghèo làm cơ sở thực hiện chế độ, chính sách với sĩ quan Quân đội nghỉ hưu

Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà ký ban hành Thông tư số 37/2026/TT-BYT quy định danh mục 58 bệnh hiểm nghèo làm cơ sở để thực hiện chế độ, chính sách đối với sĩ quan Quân đội nghỉ hưu, có hiệu lực từ 30/9/2026.

Danh mục bệnh hiểm nghèo, điều kiện hưởng chế độ, chính sách với sĩ quan Quân đội nghỉ hưu

Theo đó, tại phụ lục ban hành kèm theo Thông tư 37, trong danh mục bao gồm các nhóm bệnh về tiêu hóa, hô hấp, thận, xương khớp, thần kinh, bệnh tự miễn, nhiễm nấm, thương tích, tim mạch,... và các điều kiện đi cùng.

Một số bệnh đáng chú ý gồm đái tháo đường có biến chứng (tổn thương đáy mắt, giảm thị lực nặng; suy thận giai đoạn IV, V; suy tim giai đoạn III, IV; đột quỵ não; tổn thương mạch máu nặng hoặc các biến chứng nặng khác cần người giúp đỡ); xơ gan (giai đoạn mất bù, có biến chứng chảy máu tiêu hóa, giãn vỡ tĩnh mạch thực quản, hội chứng não gan hoặc suy kiệt);

Nhóm bệnh lý u ác tính (mã ICD-10 từ C00 đến C97 và từ D00 đến D09) giai đoạn tiến triển hoặc di căn, đang điều trị chăm sóc giảm nhẹ, kèm tình trạng suy kiệt nặng được xếp vào danh mục.

Danh sách các bệnh có mã từ C00 đến C97 gồm các bệnh như u ác thanh quản, u ác của não, u ác của tuyến giáp, u ác của phế quản và phổi...

Một số bệnh đáng chú ý khác gồm xơ gan giai đoạn mất bù, có biến chứng chảy máu tiêu hóa, giãn vỡ tĩnh mạch thực quản, hội chứng não gan hoặc suy kiệt; viêm tụy mạn tính tái phát nhiều lần gây suy kiệt; lupus ban đỏ hệ thống có biến chứng, không đáp ứng điều trị thường quy; lao đa kháng thuốc; hội chứng thận hư kháng thuốc và trường hợp phải lọc máu ngoài thận...

Chi tiết danh mục bệnh hiểm nghèo làm cơ sở thực hiện chế độ, chính sách với sĩ quan Quân đội nghỉ hưu

Danh mục cũng có bệnh Alzheimer gây mất trí nhớ hoàn toàn ở người già, phải có người phục vụ; bệnh Parkinson (giai đoạn muộn, phụ thuộc người chăm sóc); bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính giai đoạn rất nặng, có biến chứng tâm phế mạn hoặc phải thở ôxy dài hạn; bệnh bụi phổi có biến chứng xơ phổi...

Một số bệnh nhiễm nấm nghiêm trọng như bệnh do nấm mucor có di chứng (nấm đen), nấm phổi mạn tính do aspergillus gây suy giảm chức năng thông khí phổi mức độ nặng cũng thuộc danh mục.

Ngoài ra còn có viêm cột sống dính khớp; loãng xương kèm gãy xương bệnh lý gây hạn chế vận động hoặc phải phẫu thuật; thương tích nặng phải cắt cụt chi; di chứng bỏng gây hạn chế hô hấp mức độ nặng hoặc phải cắt cụt chi...

Danh mục 58 bệnh này là căn cứ thực hiện các chế độ đối với sĩ quan Quân đội nghỉ hưu, gồm an điều dưỡng, chăm sóc khi mắc bệnh hiểm nghèo, chế độ thông tin và hỗ trợ tang lễ khi từ trần theo Nghị định 343/2025/NĐ-CP.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp được chẩn đoán u ác tính đều thuộc diện bệnh hiểm nghèo theo danh mục. Điều kiện được quy định cụ thể là bệnh ở giai đoạn tiến triển hoặc di căn, đang điều trị chăm sóc giảm nhẹ, kèm tình trạng suy kiệt nặng.

Như vậy, với nhóm u ác tính, việc xác định bệnh hiểm nghèo không chỉ căn cứ vào tên bệnh mà còn phải xem xét giai đoạn, tình trạng điều trị và mức độ suy kiệt theo điều kiện của danh mục.

Ung thư cũng xuất hiện trong điều kiện của một bệnh khác. Với viêm da cơ - viêm đa cơ, danh mục quy định bệnh thuộc diện này khi có tổn thương nội tạng hoặc ung thư kèm theo.

Hồ sơ, trình tự giải quyết chế độ, chính sách với sĩ quan Quân đội nghỉ hưu

Tại Thông tư có hướng dẫn về hồ sơ, trình tự giải quyết

Hồ sơ, bao gồm: Đơn đề nghị giám định y khoa để hưởng chế độ hỗ trợ mắc bệnh hiểm nghèo của đối tượng hoặc thân nhân đối tượng theo Mẫu số 01 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định này;Bản chính (bản giấy) hoặc bản sao điện tử Tóm tắt hồ sơ bệnh án điều trị bệnh hiểm nghèo của bệnh viện trong hoặc ngoài Quân đội;Bản sao hoặc bản sao điện tử quyết định về việc hưởng chế độ hưu trí hằng tháng.

Về trình tự giải quyết:

Sĩ quan Quân đội nghỉ hưu hoặc thân nhân nộp 1 bộ hồ sơ theo quy định tại điểm a khoản này cho Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu (sau đây gọi tắt là cấp xã) nơi thường trú bằng hình thức trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính hoặc trên môi trường điện tử. Trường hợp cơ quan tiếp nhận hồ sơ khai thác được các giấy tờ trong thành phần hồ sơ (trừ đơn đề nghị giám định y khoa) trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin có liên quan thì sĩ quan Quân đội nghỉ hưu không phải nộp các giấy tờ nêu trên.

Ủy ban nhân dân cấp xã trong thời gian 3 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ theo quy định có trách nhiệm tổng hợp, đề nghị Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội hoặc Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh. Sau khi có quyết định của Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội hoặc Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh về việc hưởng chế độ hỗ trợ hằng quý đối với sĩ quan Quân đội nghỉ hưu mắc bệnh hiểm nghèo thì Ủy ban nhân dân cấp xã tiếp nhận, quản lý và thực hiện hỗ trợ theo quy định bằng hình thức trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính hoặc qua tài khoản cá nhân.

Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội hoặc Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh trong thời gian 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ do Ủy ban nhân dân cấp xã chuyển đến, có trách nhiệm kiểm tra hồ sơ, đối chiếu với danh mục bệnh hiểm nghèo do cấp có thẩm quyền ban hành; trường hợp đủ điều kiện thì cấp giấy giới thiệu theo Mẫu số 02 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định này đề nghị Hội đồng giám định y khoa theo quy định của Bộ Quốc phòng kèm theo bản sao hồ sơ để khám giám định; trường hợp không đủ điều kiện thì trả lời Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đề nghị và đối tượng bằng văn bản.

Căn cứ kết quả giám định của Hội đồng giám định y khoa, nếu kết luận mắc bệnh hiểm nghèo thì trong thời gian 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận được biên bản giám định y khoa của Hội đồng giám định y khoa, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội hoặc Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh có trách nhiệm ban hành quyết định về việc hưởng chế độ hỗ trợ hằng quý đối với sĩ quan Quân đội nghỉ hưu mắc bệnh hiểm nghèo (2 bản) theo Mẫu số 04 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định này (1 bản gửi đối tượng, 1 bản gửi Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đối tượng thường trú để thực hiện chế độ); trường hợp kết luận không mắc bệnh hiểm nghèo thì trả lời Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đề nghị và đối tượng bằng văn bản.

Chi phí khám giám định y khoa cho Hội đồng giám định y khoa được bảo đảm từ ngân sách nhà nước, do Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội hoặc Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh thanh toán theo mức phí như mức phí thẩm định cấp giấy giám định y khoa theo quy định của Bộ Tài chính.

Hội đồng giám định y khoa trong thời gian 30 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ do Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội hoặc Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh chuyển đến, có trách nhiệm tổ chức khám giám định bệnh hiểm nghèo theo quy định; kết luận, gửi biên bản giám định y khoa theo Mẫu số 03 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định này về Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội hoặc Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh nơi đề nghị.

Trường hợp đã được Hội đồng giám định y khoa khám, kết luận mắc bệnh hiểm nghèo nhưng từ trần quy định tại khoản 3 Điều này, căn cứ biên bản giám định y khoa của cấp có thẩm quyền và bản sao trích lục khai tử, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội hoặc Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh có trách nhiệm thực hiện hỗ trợ cho thân nhân bằng hình thức trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính hoặc qua tài khoản cá nhân; thanh, quyết toán theo quy định./.