Dấu hiệu và rủi ro hành vi sử dụng hai hệ thống sổ sách kế toán

Các dấu hiệu rủi ro phổ biến

Doanh nghiệp, hộ kinh doanh nên chủ động tự rà soát nếu xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu sau đây:

- Doanh thu thực tế không tương xứng với số hóa đơn đã xuất; bán hàng nhưng không xuất hóa đơn hoặc xuất hóa đơn thấp hơn giá trị thực.

- Tỷ lệ giao dịch bằng tiền mặt cao bất thường so với đặc thù ngành nghề và quy mô hoạt động.

- Dữ liệu không đồng nhất giữa hệ thống kế toán, hóa đơn điện tử và dòng tiền qua ngân hàng.

- Sử dụng nhiều phần mềm kế toán không đồng bộ, có dấu hiệu tách biệt, “chia tách” dữ liệu giữa các hệ thống.

- Lợi nhuận khai báo liên tục thấp bất thường hoặc lỗ kéo dài trong khi quy mô, doanh thu thực tế vẫn tăng trưởng.

- Chênh lệch lớn giữa số liệu báo cáo thuế và số liệu cung cấp cho ngân hàng khi vay vốn hoặc cho nhà đầu tư.

- Hộ kinh doanh kê khai doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế nhưng doanh thu thực tế trên ngưỡng chịu thuế.

- Chi phí hạch toán không có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định hoặc không đáp ứng điều kiện được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.

- Chi phí phát sinh tăng bất thường hoặc có chênh lệch đáng kể giữa số liệu kế toán và hồ sơ khai thuế, không phù hợp với quy mô, ngành nghề và thực tế hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Cơ quan thuế phát hiện bằng cách nào?

Người nộp thuế cần hiểu rằng phương thức quản lý thuế hiện đại cho phép phát hiện sai lệch ngày càng nhanh và chính xác:

- Phân tích dữ liệu lớn và áp dụng quản lý rủi ro để phát hiện bất thường về doanh thu, chi phí, lợi nhuận theo ngành.

- Đối chiếu chéo giữa dữ liệu hóa đơn điện tử, dữ liệu kế toán và dòng tiền thanh toán.

- Kết nối, chia sẻ thông tin giữa cơ quan thuế với ngân hàng, sàn thương mại điện tử, đơn vị cung cấp dịch vụ trung gian thanh toán và các cơ quan liên quan.

- Tiếp nhận thông tin từ các tổ chức cung cấp giải pháp phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử.