Sửa đổi, bổ sung Nghị định số 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp: Đề xuất nhiều điểm mới

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến nhân dân dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 168/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp.

Theo dự thảo tờ trình của Bộ Tài chính, mục đích ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp nhằm, sửa đổi các quy định liên quan đến việc tổ chức cơ quan đăng ký kinh doanh, đảm bảo thực hiện quy định về phân định thẩm quyền trong đăng ký kinh doanh theo hướng phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Đồng thời, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục đăng ký doanh nghiệp và giải quyết những khó khăn, vướng mắc có thể phát sinh trong thực tiễn thi hành.

Về phạm vi điều chỉnh, Nghị định này quy định về hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký doanh nghiệp; quy định về đăng ký và hoạt động của hộ kinh doanh; đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hộ kinh doanh trên môi trường điện tử; cung cấp thông tin đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hộ kinh doanh, khai thác và chia sẻ thông tin doanh nghiệp; quy định về cơ quan đăng ký kinh doanh đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh và quản lý nhà nước về đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hộ kinh doanh.

Nghị định này áp dụng đối với tổ chức, cá nhân trong nước; tổ chức, cá nhân nước ngoài thực hiện đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hộ kinh doanh theo quy định của pháp luật Việt Nam; doanh nghiệp, hộ kinh doanh; cơ quan đăng ký kinh doanh, Cơ quan quản lý nhà nước về đăng ký kinh doanh; cơ quan, tổ chức, cá nhân khác liên quan đến việc đăng ký doanh nghiệp, đăng ký và hoạt động của hộ kinh doanh.

Bố cục của dự thảo Nghị định: Dự thảo Nghị định gồm 23 Điều. Trong đó, từ Điều 1 đến Điều 20 quy định sửa đổi, bổ sung một số điểm, khoản, điều của Nghị định số 168/2025/NĐ-CP.

Điều 21 quy định thay thế một số cụm từ, bãi bỏ một số cụm từ, khoản của Nghị định số 168/2025/NĐ-CP. Điều 22 quy định điều khoản chuyển tiếp. Điều 23 quy định điều khoản thi hành.

Nội dung cơ bản của dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp

Quy định về cơ quan đăng ký hộ kinh doanh

Ngày 31/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 370/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 150/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ quy định tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; theo đó, Điều 8 Nghị định số 370/2025/NĐ-CP quy định Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định khung số lượng và tên gọi các phòng chuyên môn được áp dụng tại đơn vị hành chính cấp xã thuộc phạm vi quản lý; việc quyết định thành lập các phòng chuyên môn do chính quyền địa phương cấp xã quyết định. Trường hợp các đơn vị hành chính cấp xã không thành lập phòng chuyên môn thì bố trí các công chức chuyên môn để tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã quản lý nhà nước đối với ngành, lĩnh vực theo quy định.

Để bảo đảm tính linh hoạt và phù hợp với thực tiễn tổ chức bộ máy theo Nghị định số 150/2025/NĐ-CP và Nghị định số 370/2025/NĐ-CP nêu trên, dự thảo quy định Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã là Phòng chuyên môn có chức năng quản lý nhà nước về đăng ký hộ kinh doanh thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã trong trường hợp đơn vị hành chính cấp xã không thành lập phòng chuyên môn thì Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã.

Ủy ban nhân dân cấp xã bố trí công chức chuyên môn để tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện chức năng quản lý nhà nước về đăng ký hộ kinh doanh theo quy định.

Quy định về xác thực điện tử

Trên cơ sở quy định về việc yêu cầu xác thực điện tử đối với cả người ủy quyền và người được ủy quyền trong quá trình thực hiện các thủ tục đăng ký doanh nghiệp và đăng ký hộ kinh doanh tại Nghị định số 168/2025/NĐ-CP, dự thảo Nghị định bổ sung quy định hoàn thiện quy trình này theo hướng đưa ra phương án xử lý đối với trường hợp người ủy quyền không xác nhận hoặc xác nhận không ủy quyền thực hiện thủ tục đăng ký tại 02 thời điểm: thời điểm thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh và thời điểm sau khi được cấp đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh.

Việc hoàn thiện quy định về xác thực điện tử nhằm đảm bảo mục tiêu giảm thiểu tối đa rủi ro giả mạo danh tính, góp phần củng cố vai trò là "chìa khóa" trong truy cập và thực hiện thủ tục hành chính công.

Quy định về đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh trên môi trường điện tử

Nhằm thể chế hóa nhiệm vụ được giao tại Nghị quyết số 66.7, dự thảo Nghị định hoàn thiện quy trình đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh trên môi trường điện tử theo hướng quy định người nộp hồ sơ thực hiện đăng nhập qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) bằng tài khoản định danh điện tử để truy cập vào Hệ thống thông tin về đăng ký doanh nghiệp, Hệ thống thông tin về đăng ký hộ kinh doanh và sửa đổi, bổ sung trình tự thực hiện nghiệp vụ trên Hệ thống nhằm đảm bảo sự minh bạch, thống nhất. 

Việc sửa đổi, bổ sung quy định cũng được xây dựng trên cơ sở đáp ứng quy định hiện hành về định danh và xác thực điện tử.

Quy định về hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp

Căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 19 Luật Đầu tư năm 2025 thì nhà đầu tư nước ngoài được thành lập tổ chức kinh tế thực hiện dự án đầu tư trước khi thực hiện thủ tục cấp hoặc điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Khoản 3 Điều 72 Nghị định số 96/2026/NĐ-CP quy định trường hợp nhà đầu tư nước ngoài thành lập tổ chức kinh tế trước khi thực hiện thủ tục cấp, điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp bao gồm nội dung cam kết đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài theo quy định của pháp luật.

Do đó, để đảm bảo tính thống nhất, hiệu quả thi hành của hệ thống pháp luật, dự thảo Nghị định sửa đổi quy định về hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp theo hướng không yêu cầu doanh nghiệp nộp bản sao Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và đề nghị bổ sung nội dung cam kết đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài theo quy định của pháp luật tại giấy đề nghị đăng ký thành lập doanh nghiệp trong trường hợp nhà đầu tư nước ngoài thành lập tổ chức kinh tế trước khi thực hiện thủ tục cấp, điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Trên cơ sở kiến nghị của một số địa phương, dự thảo Nghị định đã bổ sung quy định giải thích khái niệm "bản chính" và "bản trích sao" để làm rõ yêu cầu về giấy tờ, thành phần hồ sơ đăng ký doanh nghiệp tại Nghị định số 168/2025/NĐ-CP, đảm bảo thực hiện đúng quy định về hồ sơ hợp lệ tại khoản 20 Điều 4 Luật Doanh nghiệp năm 2020 và làm cơ sở rõ ràng để Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh quyết định việc cấp đăng ký doanh nghiệp.

Bổ sung nguyên tắc áp dụng giải quyết thủ tục đăng ký doanh nghiệp

Thực hiện quy định tại Nghị quyết số 66.7, dự thảo Nghị định đã bổ sung nguyên tắc áp dụng giải quyết thủ tục đăng ký doanh nghiệp là Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh khai thác, sử dụng thông tin đã có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp và các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác để thay thế bản sao giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, Giấy chứng nhận đăng ký thuế, Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, văn bản của cơ quan đăng ký đầu tư chấp thuận về việc góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài… và các giấy tờ khác trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp quy định tại Luật Doanh nghiệp và Nghị định số 168/2025/NĐ-CP.

Bổ sung quy định về hồ sơ đăng ký doanh nghiệp 

Dự thảo Nghị định bổ sung quy định về hồ sơ đăng ký doanh nghiệp trong trường hợp đăng ký thay đổi thành viên công ty TNHH hai thành viên do thành viên sử dụng phần vốn góp để góp vốn vào tổ chức kinh tế khác và đăng ký thay đổi cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài của công ty cổ phần không phải là công ty niêm yết và công ty đăng ký giao dịch chứng khoán.

Các quy định này không làm phát sinh thủ tục hành chính mới mà chỉ đưa ra phương án xử lý bổ sung nhằm đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp trong quá trình hoạt động kinh doanh.

Khoản 2 Điều 30, khoản 2 Điều 31 Luật Doanh nghiệp quy định doanh nghiệp chịu trách nhiệm đăng ký thay đổi nội dung Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày có thay đổi.

Làm rõ nghĩa vụ đăng ký, thông báo của doanh nghiệp trong thời gian tạm ngừng kinh doanh

Nhằm đáp ứng yêu cầu từ Diễn đàn toàn cầu về minh bạch và trao đổi thông tin cho mục đích thuế, dự thảo Nghị định bổ sung quy định làm rõ nghĩa vụ đăng ký, thông báo của doanh nghiệp trong thời gian tạm ngừng kinh doanh, góp phần công khai, minh bạch hóa thông tin và tình hình đăng ký doanh nghiệp của doanh nghiệp ngay cả khi các doanh nghiệp này đang ngừng kinh doanh.

Dự thảo Nghị định cũng bổ sung quy định tương ứng đối trong đăng ký hộ kinh doanh để đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất của văn bản quy phạm pháp luật và sự bình đẳng giữa các loại hình kinh tế.

Dự thảo Nghị định bãi bỏ thành phần hồ sơ là danh sách người đại diện theo ủy quyền trong trường hợp đăng ký thay đổi người đại diện theo ủy quyền hoặc thông tin về người đại diện theo ủy quyền của chủ sở hữu, thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn là tổ chức quy định tại khoản 3 Điều 54 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP.

Lý do là danh sách này đã được tích hợp tại giấy đề nghị đăng ký, thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp ban hành kèm theo Thông tư số 68/2025/TT-BTC ngày 01/7/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành biểu mẫu sử dụng trong đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hộ kinh doanh.

Cắt giảm thời gian giải quyết hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh

Tiếp tục phát huy tinh thần cải cách thủ tục hành chính tại Nghị định 168/2025/NĐ-CP, nhằm góp phần thực hiện mục tiêu cắt giảm 50% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính trong năm 2026 so với năm 2024 tại Nghị quyết số 66/2025/NQ-CP, trên cơ sở kiến nghị của một số địa phương, dự thảo Nghị định đã cắt giảm thời gian giải quyết hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cụ thể như sau:

Về đăng ký doanh nghiệp: Cắt giảm thời gian xử lý từ 03 ngày làm việc xuống 02 ngày làm việc đối với các thủ tục (i) dừng thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp (khoản 6 Điều 31 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP), (ii) đăng ký thay đổi nội dung đăng ký hoạt động chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh của doanh nghiệp (Điều 56), (iii) hiệu đính thông tin đăng ký doanh nghiệp (Điều 77).

Về đăng ký hộ kinh doanh: Cắt giảm thời gian xử lý từ 03 ngày làm việc xuống 02 ngày làm việc đối với các thủ tục: (i) dừng thực hiện thủ tục đăng ký hộ kinh doanh (khoản 5 Điều 95 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP), bổ sung, hiệu đính thông tin đăng ký hộ kinh doanh (Điều 115).

Dự thảo Nghị định quy định phân định thẩm quyền giải quyết thủ tục đăng ký doanh nghiệp cho Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh và thẩm quyền giải quyết thủ tục đăng ký hộ kinh doanh cho Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã.

Theo Bộ Tài chính, việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền triệt để không chỉ giúp tinh gọn bộ máy, xóa bỏ các tầng nấc trung gian, nâng cao tính tự chủ và hiệu lực quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh ngay từ cấp cơ sở, mà còn giúp người dân, doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận dịch vụ hành chính công.

Toàn văn dự thảo tờ trình Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp

Toàn văn dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp