Những điểm mới của Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 91/2026/TT-BTC về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử

Kịp thời triển khai các quy định mới

Ngày 15/7/2026, Cục Thuế đã ban hành Công văn số 4831/CT-CS giới thiệu những nội dung mới của Nghị định số 254/2026/NĐ-CP và Thông tư số 91/2026/TT-BTC; đồng thời đề nghị các Thuế tỉnh, thành phố, Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn và Chi cục Thuế thương mại điện tử khẩn trương tổ chức tuyên truyền, phổ biến đến công chức thuế, người nộp thuế (NNT) và chủ động chuẩn bị các điều kiện để bảo đảm triển khai thống nhất các quy định mới trong toàn ngành.

Theo đó, Cục Thuế chỉ đạo các đơn vị trong toàn hệ thống thuế cần tập trung tuyên truyền những nội dung mới có tác động trực tiếp đến NNT như: đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử; thời điểm lập hóa đơn; nội dung hóa đơn; đăng ký, thay đổi nội dung đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử; các trường hợp ngừng, tạm ngừng sử dụng hóa đơn điện tử; xử lý hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử đã lập; chính sách khen thưởng người tiêu dùng tố giác hành vi không lập và giao hóa đơn cùng các quy định hướng dẫn thi hành khác.

So với các quy định trước đây, Nghị định số 254/2026/NĐ-CP và Thông tư số 91/2026/TT-BTC đã sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung quan trọng, tập trung hoàn thiện cơ chế quản lý, sử dụng hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử, tạo thuận lợi cho NNT, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý thuế và tăng cường tính minh bạch trong các giao dịch kinh tế. Một số nội dung đáng chú ý gồm:

Bổ sung quy định về đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử

Nghị định số 254/2026/NĐ-CP gồm 05 Chương, 45 Điều và 01 Phụ lục, trong đó bổ sung, sửa đổi nhiều quy định quan trọng về hóa đơn điện tử.

Đối với đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử, Nghị định bổ sung doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực ngân hàng, chứng khoán, tài sản mã hóa, dịch vụ hỗ trợ giao dịch trên sàn giao dịch các-bon thuộc đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử không có mã của cơ quan thuế. Đồng thời, quy định rõ trường hợp tổ chức kinh tế, hộ kinh doanh (HKD), cá nhân kinh doanh đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã hoặc không có mã thì không bắt buộc đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.

Đối với HKD, cá nhân kinh doanh, Nghị định quy định hộ, cá nhân có doanh thu trên 01 tỷ đồng/năm hoặc bán tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. Trường hợp không thuộc diện bắt buộc nhưng có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử thì được đăng ký sử dụng theo quy định.

Bên cạnh đó, Nghị định cũng bổ sung nhiều quy định về cấp hóa đơn điện tử theo từng lần phát sinh; sử dụng hóa đơn điện tử trong hoạt động ủy thác xuất khẩu, hợp đồng hợp tác kinh doanh và các trường hợp đặc thù khác.

Quy định rõ các trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử

Một điểm mới đáng chú ý là Nghị định bổ sung Điều 7 quy định các trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử.

Theo đó, các trường hợp này bao gồm HKD, cá nhân kinh doanh bán hàng hóa, dịch vụ thuộc trường hợp lập bảng kê thu mua theo quy định của pháp luật; HKD, cá nhân kinh doanh có thu nhập từ cho thuê bất động sản hoặc cung cấp sản phẩm, dịch vụ nội dung số cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài; đại lý xổ số, đại lý bảo hiểm, đại lý bán hàng đa cấp đã được doanh nghiệp khấu trừ thuế; các khoản thu từ hoạt động tái bảo hiểm, hoạt động tài chính, bán nợ, giao dịch ngoại tệ; góp vốn bằng tài sản; điều chuyển tài sản nội bộ; máy móc, thiết bị cho mượn phục vụ gia công; cùng một số trường hợp khác theo quy định của pháp luật về thuế giá trị gia tăng.

Hoàn thiện quy định về thời điểm lập và nội dung hóa đơn

Đối với thời điểm lập hóa đơn, Nghị định bổ sung quy định trường hợp thu tiền đặt cọc để bảo đảm thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ theo Bộ luật Dân sự thì không phải lập hóa đơn.

Đồng thời, Nghị định bổ sung thời điểm lập hóa đơn đối với nhiều loại hình dịch vụ đặc thù cần đối soát dữ liệu như dịch vụ công nghệ số, nền tảng số, bảo hiểm, quảng cáo điện tử, vận tải hành khách, tài sản mã hóa, giao dịch trên sàn các-bon...

Ngoài ra, Nghị định cũng bổ sung quy định lập Bảng thông tin chi tiết giao dịch đối với một số dịch vụ cung cấp cho người tiêu dùng có hệ thống quản lý giao dịch điện tử và quy định trường hợp người bán không có phần mềm lập hóa đơn tự động khi bán hàng trong ca đêm thì được lập hóa đơn chậm nhất vào ngày làm việc tiếp theo.

Về nội dung hóa đơn, Nghị định bổ sung quy định về thông tin người bán, người mua, tên hàng hóa, dịch vụ; quy định hóa đơn bán cho người tiêu dùng; hóa đơn điện tử ủy nhiệm; hóa đơn bán đấu giá tài sản; đồng thời sửa đổi quy định thể hiện biển số phương tiện đối với dịch vụ vận tải và bổ sung quy định về chữ ký điện tử của nhà cung cấp ở nước ngoài.

Đáng chú ý, Nghị định khuyến khích HKD, cá nhân kinh doanh thể hiện thông tin nhóm ngành nghề tương ứng với hàng hóa, dịch vụ trên dữ liệu hóa đơn điện tử gửi cơ quan thuế.

Bổ sung quyền, trách nhiệm của các chủ thể và tăng cường quản lý hóa đơn điện tử

Bên cạnh việc hoàn thiện các quy định về hóa đơn điện tử, Nghị định bổ sung nhiều quy định nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và bảo đảm quyền lợi của NNT, người tiêu dùng, như: quy định về xử lý sự cố hệ thống hóa đơn điện tử; trách nhiệm của người bán, cơ quan thuế và các tổ chức cung cấp dịch vụ; quyền của người bán và người mua trong việc sử dụng hóa đơn điện tử.

Đặc biệt, Nghị định bổ sung quy định về khen thưởng người tiêu dùng tố giác hành vi không lập và giao hóa đơn điện tử. Theo đó, người tiêu dùng được xem xét khen thưởng khi cung cấp thông tin trung thực, chính xác, kịp thời; nội dung phản ánh đủ căn cứ để cơ quan thuế kiểm tra, xác minh và trên cơ sở đó cơ quan thuế ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn theo quy định.

Hoàn thiện quy định về chứng từ điện tử

Đối với chứng từ điện tử, Nghị định bổ sung nhiều nội dung mới như quy định về phương thức lập chứng từ điện tử; kết nối, truyền dữ liệu chứng từ điện tử; miễn phí dịch vụ chứng từ điện tử đối với một số nhóm HKD, cá nhân kinh doanh; sửa đổi phương thức chuyển dữ liệu biên lai điện tử; đồng thời bổ sung quy định về thời điểm lập chứng từ trong một số trường hợp.

Thông tư số 91/2026/TT-BTC hướng dẫn cụ thể việc triển khai

Thông tư số 91/2026/TT-BTC gồm 05 Chương, 25 Điều và 05 Phụ lục, hướng dẫn chi tiết việc triển khai các quy định của Luật Quản lý thuế và Nghị định số 254/2026/NĐ-CP.

Trong đó, Thông tư sửa đổi, bổ sung nhiều quy định về đăng ký và thay đổi nội dung đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử; tiêu chí xác định NNT có rủi ro cao; các trường hợp ngừng, tạm ngừng sử dụng hóa đơn điện tử; ủy nhiệm lập hóa đơn điện tử; xử lý hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử đã lập; quy định về cấp hóa đơn điện tử theo từng lần phát sinh; đồng thời hướng dẫn cụ thể biện pháp khuyến khích người mua lấy hóa đơn và trình tự, thủ tục khen thưởng người tiêu dùng tố giác hành vi không lập, không giao hóa đơn.

Theo Thông tư, cơ quan thuế sẽ tiếp tục triển khai các biện pháp khuyến khích người mua lấy hóa đơn khi mua hàng hóa, dịch vụ nhằm hình thành thói quen lấy hóa đơn trong tiêu dùng, trong đó có chương trình "Hóa đơn may mắn" được tổ chức hằng tháng và cuối năm đối với hóa đơn điện tử có người mua là người tiêu dùng.

Thông qua Công văn số 4831/CT-CS, Cục Thuế yêu cầu các đơn vị trong toàn ngành khẩn trương tổ chức tuyên truyền, phổ biến đầy đủ các quy định mới đến công chức thuế và NNT; đồng thời chủ động chuẩn bị các điều kiện về nghiệp vụ, hạ tầng kỹ thuật và tổ chức thực hiện để bảo đảm Nghị định số 254/2026/NĐ-CP và Thông tư số 91/2026/TT-BTC được triển khai đồng bộ, thống nhất và hiệu quả trên phạm vi cả nước./.