Nghị định số 219/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn

Điểm mới nổi bật về xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực khí tượng thủy văn 

Chính phủ ban hành Nghị định số 219/2026/NĐ-CP ngày 21/6/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn, thay thế Nghị định số 155/2024/NĐ-CP.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường đây là bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống pháp luật về khí tượng thủy văn nhằm đáp ứng yêu cầu thi hành Luật Khí tượng Thủy văn đã được sửa đổi, bổ sung năm 2025 và Luật Xử lý vi phạm hành chính, đồng thời phù hợp với yêu cầu đổi mới quản lý nhà nước, phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp, thiên tai cực đoan gia tăng cả về tần suất và cường độ, thông tin khí tượng thủy văn trở thành nguồn dữ liệu thiết yếu phục vụ phòng, chống thiên tai, phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và an toàn tính mạng, tài sản của nhân dân.

Để bảo đảm việc chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật trong lĩnh vực này, việc xây dựng một cơ chế xử phạt đầy đủ, rõ ràng và khả thi có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. 

Nghị định số 219/2026/NĐ-CP đã khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn thi hành Nghị định số 155/2024/NĐ-CP. Đồng thời luật hóa các quy định mới của Luật Khí tượng Thủy văn và Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Một trong những điểm nổi bật của Nghị định là rà soát, bổ sung đầy đủ các nhóm hành vi vi phạm hành chính phát sinh từ các quy định mới của pháp luật khí tượng thủy văn. 

Việc quy định đầy đủ các hành vi vi phạm giúp bảo đảm không bỏ sót đối tượng quản lý, tạo cơ sở pháp lý để xử lý kịp thời các hành vi vi phạm mới phát sinh trong thực tiễn.

Trong quá trình xây dựng Nghị định, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tiếp thu đầy đủ ý kiến của các thành viên Chính phủ, Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan. Nhiều nội dung đã được chỉnh lý để bảo đảm tính minh bạch, tránh chồng chéo giữa các hành vi vi phạm, đồng thời bảo đảm tính hợp lý của chế tài xử phạt.

Điển hình Nghị định đã làm rõ hành vi sử dụng dữ liệu khí tượng thủy văn không đúng mục đích; điều chỉnh quy định về tịch thu tang vật, phương tiện đối với hành vi xâm hại công trình khí tượng thủy văn; bổ sung trách nhiệm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong hướng dẫn, kiểm tra và tổ chức thực hiện Nghị định.

Các quy định xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định số 219/2026/NĐ-CP góp phần xây dựng môi trường pháp lý minh bạch cho việc quản lý, khai thác và sử dụng thông tin, dữ liệu khí tượng thủy văn trong thời kỳ chuyển đổi số.

Việc nâng cao tính răn đe của chế tài xử phạt sẽ góp phần tăng cường ý thức chấp hành pháp luật của các tổ chức, cá nhân; bảo vệ hệ thống công trình khí tượng thủy văn quốc gia; nâng cao chất lượng thông tin dự báo, cảnh báo; phục vụ hiệu quả công tác phòng, chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững đất nước.

Việc triển khai đồng bộ Nghị định số 219/2026/NĐ-CP sẽ là cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực khí tượng thủy văn, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

12 hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn

Nghị định này gồm 4 chương, 30 điều quy định các hành vi vi phạm hành chính; hành vi vi phạm hành chính đã kết thúc và hành vi vi phạm hành chính đang thực hiện; hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với từng hành vi vi phạm hành chính; đối tượng bị xử phạt; thẩm quyền xử phạt, mức phạt tiền cụ thể theo từng chức danh và thẩm quyền lập biên bản đối với vi phạm hành chính; việc thi hành các hình thức xử phạt vi phạm hành chính, các biện pháp khắc phục hậu quả trong lĩnh vực khí tượng thủy văn.

Hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn gồm:

a) Vi phạm quy định về giấy phép hoạt động dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn;

b) Vi phạm quy định về hoạt động dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn;

c) Vi phạm quy định về truyền, phát bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn;

d) Vi phạm quy định về quan trắc khí tượng thủy văn;

đ) Vi phạm quy định về thành lập, di chuyển, giải thể trạm khí tượng thủy văn chuyên dùng của tổ chức, cá nhân;

e) Vi phạm quy định về cung cấp thông tin, dữ liệu quan trắc khí tượng thủy văn;

g) Vi phạm quy định về khai thác và bảo vệ công trình khí tượng thủy văn;

h) Vi phạm quy định về khai thác, sử dụng thông tin, dữ liệu khí tượng thủy văn;

i) Vi phạm quy định về trao đổi thông tin, dữ liệu khí tượng thủy văn, giám sát biến đổi khí hậu với tổ chức quốc tế, tổ chức, cá nhân nước ngoài không thuộc điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên;

k) Vi phạm quy định về tác động vào thời tiết;

l) Vi phạm quy định về sử dụng, kiểm định, hiệu chuẩn phương tiện đo khí tượng thủy văn;

m) Các hành vi vi phạm khác về khí tượng thủy văn quy định tại Nghị định này.

Hành vi vi phạm hành chính có liên quan đến lĩnh vực khí tượng thủy văn mà không quy định tại Nghị định này thì áp dụng theo quy định tại các Nghị định của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý nhà nước khác có liên quan để xử phạt.

Đối tượng áp dụng bao gồm:

1. Tổ chức, cá nhân Việt Nam, tổ chức, cá nhân nước ngoài có hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác.

2. Tổ chức bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn gồm:

a) Tổ chức kinh tế được thành lập theo quy định của Luật Doanh nghiệp, Luật Hợp tác xã gồm: Doanh nghiệp tư nhân, công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh và các đơn vị phụ thuộc doanh nghiệp (chi nhánh, văn phòng đại diện), hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã;

b) Cơ quan nhà nước có hành vi vi phạm mà hành vi đó không thuộc nhiệm vụ quản lý nhà nước được giao;

c) Tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, đơn vị sự nghiệp công lập và các tổ chức khác được thành lập theo quy định của pháp luật có hành vi vi phạm mà hành vi đó không thuộc nhiệm vụ được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền giao;

d) Tổ chức nước ngoài tham gia hoạt động khí tượng thủy văn trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam;

đ) Các tổ chức khác hoạt động trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Hộ kinh doanh, hộ gia đình thực hiện hành vi vi phạm hành chính quy định tại Nghị định này bị xử phạt vi phạm như đối với cá nhân.

Cán bộ, công chức, viên chức, người thuộc lực lượng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân và người làm công tác cơ yếu thực hiện hành vi vi phạm trong lĩnh vực khí tượng thủy văn khi đang thi hành công vụ, nhiệm vụ và hành vi vi phạm đó thuộc công vụ, nhiệm vụ thì không bị xử phạt theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn mà bị xử lý theo quy định của pháp luật có liên quan. Cơ quan nhà nước thực hiện hành vi vi phạm thuộc nhiệm vụ quản lý nhà nước về lĩnh vực khí tượng thủy văn thì không bị xử phạt theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn mà bị xử lý theo quy định của pháp luật có liên quan.

Hình thức xử phạt chính, mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn

Mỗi hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn thì tổ chức, cá nhân vi phạm phải chịu hình thức xử phạt chính là phạt tiền. 

Mức phạt tiền tối đa đối với một hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn là 50.000.000 đồng đối với cá nhân và 100.000.000 đồng đối với tổ chức.

Mức xử phạt vi phạm quy định về truyền, phát bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn

Về vi phạm quy định về truyền, phát bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn, Nghị định quy định:

1. Phạt tiền từ 3-5 triệu đồng đối với hành vi truyền, phát bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn mà không nêu rõ nguồn gốc bản tin.

2. Phạt tiền từ 5-10 triệu đồng đối với hành vi truyền, phát bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn không có nguồn gốc.

3. Phạt tiền từ 10-20 triệu đồng đối với hành vi truyền, phát không đầy đủ nội dung bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn.

4. Phạt tiền từ 20-30 triệu đồng đối với hành vi truyền, phát bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn chậm so với thời gian quy định.

5. Phạt tiền từ 30-40 triệu đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau:

a) Không truyền, phát bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn;

b) Gian lận về nguồn gốc bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn khi truyền, phát;

c) Truyền, phát sai lệch bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn;

d) Đưa tin sai lệch về hoạt động dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn.

6. Biện pháp khắc phục hậu quả:

Buộc cải chính thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 3 và các điểm b, c và d khoản 5 nêu trên.

Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của Chú tịch Ủy ban nhân dân các cấp

1. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có quyền:

a) Phạt tiền đến 25.000.000 đồng;

b) Tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn có thời hạn;

c) Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính;

d) Áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại khoản 3 Điều 4 Nghị định này.

2. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có quyền:

a) Phạt tiền đến 50.000.000 đồng theo quy định tại Nghị định này;

b) Tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn có thời hạn;

c) Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính;

d) Áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại khoản 3 Điều 4 Nghị định này.

Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 08/8/2026.

Nghị định số 155/2024/NĐ-CP ngày 10 tháng 12 năm 2024 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn hết hiệu lực kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành.

Toàn văn Nghị định số 219/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn