Đề xuất sửa đổi, bổ sung điều kiện tổ chức thu phí sử dụng đường bộ cao tốc

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến góp ý dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 130/2024/NĐ-CP ngày 10/10/2024 của Chính phủ quy định về thu phí sử dụng đường bộ cao tốc đối với phương tiện lưu thông trên tuyến đường bộ cao tốc thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và trực tiếp quản lý, khai thác.

Sửa đổi, bổ sung điều kiện tổ chức thu phí

Theo Bộ Xây dựng, trong quá trình triển khai thực tế, các đoạn tuyến trên phạm vi nhiều vùng khác nhau, được đưa vào vận hành thu phí không cùng một thời điểm; trường hợp tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà thầu thực hiện quản lý, vận hành và bảo trì hệ thống thu phí tại các trạm thu phí theo từng đoạn tuyến, sẽ hình thành nhiều gói thầu giống nhau và có khả năng hình thành nhiều nhà thầu khác nhau, dẫn tới khó khăn trong công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành. 

Do vậy, để đảm bảo sự thống nhất, đồng bộ, hiệu quả trong công tác triển khai thu phí sử dụng cao tốc trên toàn quốc; đồng thời cập nhật quy định liên quan đến quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trạm dừng nghỉ tại Thông tư số 56/2024/TT-BGTVT ngày 15/11/2024 của Bộ trưởng Bộ GTVT (nay là Bộ Xây dựng), Bộ Xây dựng kiến nghị như sau:

- Sửa đổi, bổ sung Điều 3 như sau:

"Điều 3. Điều kiện thực hiện việc thu phí sử dụng đường bộ cao tốc

Đường bộ cao tốc thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và trực tiếp quản lý, khai thác được triển khai thu phí gồm:

1. Đường bộ cao tốc đáp ứng các điều kiện sau:

a) Được thiết kế, đầu tư xây dựng theo quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về đường cao tốc và các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật khác có liên quan;

b) Có hệ thống thiết bị lắp đặt tại các điểm thu được kết nối liên thông với Hệ thống điều hành và trung tâm dữ liệu thanh toán tiền phí sử dụng đường bộ cao tốc do Bộ Xây dựng đầu tư, tổ chức quản lý, vận hành, khai thác;

c) Hoàn thành bàn giao, đưa vào khai thác theo quy định của Luật Đường bộ, quy định của pháp luật về xây dựng và quy định khác của pháp luật có liên quan;

d) Có Đề án khai thác tài sản được người có thẩm quyền phê duyệt theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công.

2. Đường bộ cao tốc đã được quyết định chủ trương đầu tư trước ngày Luật Đường bộ có hiệu lực thi hành, khi đưa vào khai thác mà chưa đáp ứng quy định tại khoản 1 Điều 45, khoản 2 Điều 47 của Luật Đường bộ thì việc thu phí sẽ được triển khai thực hiện sau khi hoàn thành việc xây dựng, lắp đặt hạ tầng trạm thu phí, thiết bị phục vụ việc thu phí; đường ra, đường vào, bãi đỗ xe, khu vực vệ sinh, không gian nghỉ ngơi của trạm dừng nghỉ; cơ sở hạ tầng kỹ thuật, thiết bị công nghệ để quản lý, điều hành giao thông và có Đề án khai thác tài sản được người có thẩm quyền phê duyệt theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công".

Cũng theo Bộ Xây dựng, trong quá trình triển khai thực tế, các đoạn tuyến trên phạm vi nhiều vùng khác nhau, được đưa vào vận hành thu phí không cùng một thời điểm; trường hợp tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà thầu thực hiện quản lý, vận hành và bảo trì hệ thống thu phí tại các trạm thu phí theo từng đoạn tuyến, sẽ hình thành nhiều gói thầu giống nhau và có khả năng hình thành nhiều nhà thầu khác nhau, dẫn tới khó khăn trong công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành. 

Do vậy, để đảm bảo sự thống nhất, đồng bộ, tiết kiệm, hiệu quả; đáp ứng yêu cầu tiến độ triển khai thu phí sử dụng cao tốc trên toàn quốc, Bộ Xây dựng đề nghị bổ sung điều khoản thi hành để thực hiện công tác triển khai thu phí đối với các tuyến đường bộ cao tốc được phê duyệt Đề án khai thác tài sản sau ngày Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 130/2024/NĐ-CP có hiệu lực. 

Việc mở rộng phạm vi cung cấp dịch vận hành Hệ thống điều hành và trung tâm dữ liệu thanh toán phí sử dụng đường bộ cao tốc đối với các tuyến đường bộ cao tốc mới được phê duyệt Đề án khai thác chỉ thực hiện trong thời gian hợp đồng vận hành đã được ký kết còn hiệu lực. Hết thời hạn hợp đồng đã ký kết, cơ quan quản lý thu phí tổ chức đấu thầu, lựa chọn đơn vị vận hành thu, nhà cung cấp dịch thanh toán tiền sử dụng đường bộ theo quy định của pháp luật đấu thầu và pháp luật khác có liên quan.

Do đó, Bộ Xây dựng đề nghị bổ sung điều khoản thi hành như sau: "Đối với các tuyến đường bộ cao tốc được phê duyệt Đề án khai thác tài sản theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công sau ngày Nghị định này có hiệu lực và tổ chức thu phí trong thời gian hợp đồng vận hành Hệ thống điều hành và trung tâm dữ liệu thanh toán phí sử dụng đường bộ cao tốc đang còn hiệu lực, cơ quan quản lý thu hoặc cơ quan có thẩm quyền tổ chức đàm phán, mở rộng phạm vi cung cấp dịch vụ, điều chỉnh hợp đồng đối với đơn vị vận hành hiện hữu theo quy định của pháp luật về đấu thầu, pháp luật dân sự và các nội dung thỏa thuận trong hợp đồng đã ký kết. Thời gian thực hiện bổ sung phạm vi hợp đồng cung cấp dịch vụ không được quá thời hạn tại hợp đồng đã ký và phải kết thúc trước ngày 01/01/2029".